Guwahati, Rymphang 25: Hapoh ka Mission AIDS Suraksha, ka India ka thmu ban tehlakam ïa ka HIV shuwa ka 1 tarik Nohprah 2027, kaba ïahap bad ka World AIDS Day, la pyntip u Dr. Rakesh Gupta, Additional Secretary bad Director General, National AIDS Control Organisation.
Tnad ka koit ka khiah jong ka sorkar pdeng (MoHFW), ha ka jingialang plie ia ka Jingialang peit bniah kaba lai sngi jong ki jylla ka thain shatei lammihngi halor ka jingpyntreikam ia ka National AIDS and STI Control Programme (NACP) ha nongbah Guwahati.
Ka Jylla Meghalaya ka la ïashim bynta shitrhem ha ka jingialang peit bniah, da ki jingïamir jingmut kiba pynleit jingmut ha kaba pynkloi ïa ka jingïaid shakhmat ha ki distrik ba la ithuh ba ki long kiba donkam eh – East Jaiñtia Hills, East Khasi Hills, Ri Bhoi bad West Jaiñtia Hills. Ka jingialang ka thmu ban pynkhlain ia ka jingthmu bad ki buit pyntreikam ha ki district ban pynsted ia ka jingpynurlong ia ki thong ban tehlakam ia ka HIV.
Kum shi bynta jong ki sienjam ba la pynkhlain ha ka ri, la pynlong khatwei tylli ki workshop ha ka thain ba la ai kyrteng Suraksha Sankalp Karyashala ha kylleng ka ri ha u bnai Rymphang–Lber 2026, kaba kynthup ia baroh 219 tylli ki distrik kiba donkam bha.
Ka workshop ha Guwahati kalong kaba nyngkong eh ha kane ka thup bad ka kynthup ïa 60 tylli ki district ba la ithuh ba ki long kiba donkam na ki hynniew tylli ki Jylla ka thaiñ Shatei Lammihngi – Arunachal Pradesh, Assam, Manipur, Meghalaya, Mizoram, Nagaland bad Tripura.
U Dr. Gupta u la ban jur ba ki Jylla jong ka thaiñ Shatei Lammihngi ki dang long kiba kongsan ha ka jingïakhun pyrshah ïa ka HIV ha ka ri baroh kawei, ha kaba 60 tylli na ki 219 tylli ki district kiba kongsan bha kiba don ha ka thaiñ (lait noh ka Sikkim).
U la ong ba ka workshop ha Guwahati kadei ka jingsdang jong ka jingpeit bniah kaba jur, kaba pynleit jingmut ha ka thaiñ bad ka jingpynkhreh kam kaba thmu ban pynsted ïa ka jingiaid shakhmat ha ki distrik kiba kongsan bha ha kylleng ka thaiñ Shatei Lammihngi.
Ha kane ka jingialang kaba lai sngi, ki nongmihkhmat na ki district bapher bapher ki dang ia pyrkhat ia ki buit treikam ba la saindur kyrpang ban kyrshan ia ki district jong ki ban ioh ia ka kyrdan Surakshit Plus da kaba pyndep ia ki thong 95-95-99 ha ka pyrthei.
Kine ki thong ki pynthikna ba 95% na baroh ki briew kiba im bad ka HIV ki tip ia ka jinglong jong ki ha kaba iadei bad ka HIV, 95% na kito kiba la shah sumar ki ioh ia ka antiretroviral therapy (ART) ba iaineh, bad 99% na kito kiba don ha ka jingsumar ki ioh ia ka jingpynduh ia u khniang jingpang.
Ka jingialang ka dang pynlong ia ka jingpeit bniah ia ka jingpyntreikam ia ka NACP ha kylleng ka thain shatei lammihngi, da kaba pynleit jingmut kyrpang ha kaba pynkhlain ia ka jinglong trai ha ki distrik, ban bishar bniah ia ki dak jong ka jingtreikam, ban ithuh ia ki jingduna ha ka jingpyntreikam, bad ban thaw ia ki plan treikam ban pynbeit ia ki jinglong jingman jong ka jingpang ha ka thain.
Ki heh ophisar, kynthup ïa ki Project Director jong ki State AIDS Control Society bad ki nongïalam jong kane ka prokram na kylleng ka thaiñ, ki la ïashim bynta ha ka jingialang peit bniah, kaba la pynlong ha ki lai tylli ki bynta ban plie lad ïa ki jingïamir jingmut kiba pynleit jingmut, kiba ïadei bad ki jylla.
La khmih lynti ba ki jingïamir jingmut kin poi sha kaba kut ha ki lynti treikam kiba shai, ki kam kiba lah ban pyndep bad kiba iahap bad ka jinglong jingman jong ka jingpang ha kawei pa kawei ka Jylla, kaba pynskhem ïa ka jingangnud jong ka Sorkar India ban pynduh noh ïa ka HIV/AIDS kum ka jingma ïa ka koit ka khiah jong ki paidbah bad ban kyntiew ïa ki jingthmu jong ka Mission AIDS Suraksha.





