Shillong, Lber 07: U myntri rangbah ka jylla u Conrad K Sangma u la ong ba ka jylla mynta ka don 17,000 kilameter sawdong ki khlaw ha ka jylla bad ka jingkwah ka sorkar ka long ban pynneh sha ka shilak kilometer sawdong.
Haba kren ha ka jingialang kaba la long ha Ampati mynta ka sngi u myntri rangbah la ong ba kumba ka long mynta la pyneh ia ka jingdon ki khlaw sa da 40,000 hektares na ki 2800 ngut ki briew kiba la wan sha khmat ban pynneh bad ka sorkar kala ai jngiarap ia ki da ka pisa.
U myntri rangbah la ong ba ia kane ka skhim FOCUS+ la sdang ha u snem 2022 bad la ai ka jingiarap T.5000/- tyngka kawei ka tmung iing jongki nongrep, ha u snem 2022-23 kiba la ioh ia kane ka jingmyntoi kila kot sha ka 1,50,662 ki long iing ha ka jylla bad ka pisa kala kot sha ka T.74.33 klur.
Mynta la pyntrei kam ia ka website Meghalaya one bad kiba la don kyrteng kiba ioh ia kane ka jingiarap ki long 93,285 ki long iing ha ka jylla. Ha iathuh ba ha u snem 2023-24 ka jingsiew kala slem namar la siew T.2500/- ha u Nailar 2025 bad ha u Nohprah 2025 la siew T.2500/- baroh ka pisa kala kot sha ka T.46.64 klur.
Ha u snem 2025 la pynrung thymmai 11,133 ki long iing kiba ioh ia kane ka jingiarap mynta ki long 1,04,418 ki long iing bad ka pisa kala kiew sha ka T.148.08 klurm ha Garo hills ki long iing kiba ioh jingmyntoi ki long 81,046 tylli ki long iing ha ka FOCUS+.
Haba ia dei bad ka skhim Green Meghalaya+ la ong ba ka sorkar ka ai jingiarap pisa T.10,000/- haduh T.20,000/- tyngka ha ka shihektar ka shong ha ka jingbun dieng ka khlaw ia kane ka pisa la siew na ka Ecosystem Services (PES) concept. Ha duh mynta ka siew T.77.21/- klur tyngka bad ha Garo Hills la sam T.34.73 klur tyngka.
Ha kane ka jingialang kaba la long mynta ka sngi ha Ampati la don lang kiwei kiwei ki MLA bad ki ophis ka sorkar ha ka jingia don lang ki paidbah ban ia sakhilang ia kane ka sngi.
