New Delhi, Iaiong 06: Pyrkhat ia u district collector ha kawei ka shnong kaba jngai jong ka Rajasthan uba dang shu shah aiti ban peit ia kawei ka skhim ba iadei bad ka bha ka miat kaba u tip tang khyndiat shaphang jong ka.
Shiphew snem mynshuwa, tang kawei ka lad jong u kan long ka kot jinghikai jong ka sorkar kaba la rim bha, u nongiatreilanguba la trei kham slem ha ka kam uba lah ban lait por hadienlai tylli ki jingialang bad ka jingbamja sngi, lane ka jingkular kaba ym thikna ba yn don ka prokram ai jinghikai kaba lah ban poi hadienshisnem ne ar snem — lada ka don.
Mynta ka sngi, u plieïa ka phone jong u, u plie ia ka iGOT — ka rynsan ai jinghikai online jong ka Sorkar ba la pynïasoh — bad tang hapoh katto katne minit ba ïaid lyngba ïa ka jinghikai kaba la buh ryntih, kaba ïadei bad ka jingtbit kaba ïadei bad ka jingdonkam ba shai jong u.
Haduh janmiet, u la kham ioh jingtip bad kham sngewskhem, u pyniaid ia ka jingialang ba nyngkong jong ki nongioh jingmyntoi jong ka skhim. Ka jingkylla kalong kumba kadei kaba rit. Ha ka jingshisha, ka long kaba heh bha.
Kane kadei ka jingkylla kaba jar jar kaba ka Mission Karmayogi ka dang wanrah naduh ba la sdang ia ka san snem mynshuwa — ym da ka jingshongshit, hynrei da ka jingtrei kaba iaishah, kaba don jingthmu ban tei ia ki jait nongtrei sorkar kaba thymmai na ka bynta ka India kaba thymmai.
Ban sngewthuhbalei ba kane ka long kaba kongsan, dei ban sngewthuhshuwaia ka jinglong jingman. Ka India ha u snem 2047 — ka Viksit Bharat kaba u Myntri Rangbahduh jong ngi u thmu — kam dei ka jaka kaba ngin shu poi kumto.
Ka long ka jaka kaba ngi dei ban tei, sukisuki, lyngba ki jaka treikam bad ki briew kiba synsharia ka ri. Bad kawei ka jingkylla kaba kongsan tam ha kata ka jingkhein kam dei ka pisa, kam dei ka teknoloji, kam dei wat ka polisi.
Ka dei ka bor — ka bor kaba la tbit ha ki kam, kaba la pynshlur, kaba la pynshongnongrim ha ki nongshong shnong — jong kumba 3.5 klur ngut ki nongtrei sorkar kiba khie man ka step bad pynthikna ba ka India ka treikam.
Ha ka bynta kaba bun jong ka histori jong ka India kaba laitluid, ka rukom ban tei ia kata ka bor ka long kaba don ki bynta bapher bapher: u ophisar ba dang samla u rung ha ka kam un ioh ia ka jingai jinghikai kaba pura ha kaba sdang, nangta ka jinghikai kaba iadei bad ka kam hangnehangtai, bad lymkumta yn khmih lynti ba un sngewthuh da kaba leh hi dalade — bad da kaba peit.
Ha ka pyrthei kaba shngain bad kaba iaidsuki, kane ka la biang. Ha ka juk jong ka artificial intelligence, ka jingpynthutia ka jinglong ka suinbneng, ka jingeh ha ka jingbun briew, bad ka jingkylla kaba jur ha ka teknoloji, ka paw shai ba kam pat biang. Ka jingstet jong ki jingeh kiba iadei bad ka jingsynshar ki map ianoiano ha kaba ki rukom ai jinghikai barimkimiahap shuh.
La saindur ia ka Mission Karmayogi kum ka jubab ia kane ka jingbymiahap. La sdang ha u snem 2021, bad la pynskhem ha ka rukom treikam da ka Capacity Building Commission (CBC) — ba la seng ha u bnai Iaiong jong uta u snem — la sdang ban leh ïakaeikaei kaba don jingthmu shisha: ban pynkylla ïa ka rukom ioh jinghikai jong ki nongtrei sorkar India na ka jingtreikam kaba man ka por.
Kaba pynshongnongrim ha ka jingbud ryntihïa ki kyndon sha ka jingtreikam kaba ïai bteng, kaba don ka bynta, ka jingiaid lynti kaba peit dalade ia ka jingkiew shaphrang. Ka jingkylla, kumba ka Commission ka batai, kalong na kaba long u Karmachari — u ophisaruba bud ia ki kyndon — sha kaba long u Karmayogi: u ophisarsorkaruba don ka jingthmu, ka jingshakri, bad ka jingtbit.
San snem hadien, ka jinglong jingman ka long kaba shai. Palat 1.5 klur ngut ki heh sorkar mynta kidei kiba ioh jinghikai ha ka rynsan iGOT — ka jingkheiñ kaba lah ban long kaba phylla ha kaba sdang. Ha palat 4,600 tylli ki jingpule kiba ïadei bad ka jingtbit, kine ki heh ophisar ki la pynïohïa ki jingpule kiba la pyndep haduh 8.3 klur tylli.
Tang ha ka National Learning Week kaba la dep, ka jingïashim bynta ka la pynmih 4.5 million kynta jong ka jingpynrung kyrteng ban ioh ia ki jinghikai bad 3.8 million kynta jong ka jingpule ba shisha. Kine kim dei ki jingkheinjingdiah kiba rit.
Man la ka kynta ba la buh jingtip ka long ka dak jong ka jingpyntreikam jong u ophisarsorkar ha kanokano ka bynta jong ka India — u revenue inspector ha Chhattisgarh, u ophisar jong ka jaka pyniaid kam ha sor ha Pune, u nongtrei ka koit ka khiah ha Manipur — kiba pynlut ha la ka jong ka bor ban shakri kham bha ia ki paranongshong shnong jong ki.
Kaei kaba pynlong ia ka rynsan iGOT kaba wanrah shisha ia ka jingkylla kam dei tang ka jingheh jong ka, hynrei ka jingtei jong ka ia ka jinglah ban ioh. Lah ban ioh ha kanokano ka por bad ha kanokano ka jaka, ha ka smartphone ne ha ka desktop, ha ki ktien bapher bapher, ba la pynbeit kyrpang katkum ka jinglong jingman jong u shah hikai.
La pynthymmaiia ki jinghikai man ka lai haduh hynriew bnai, ban pynthikna ba ki jingdonkam kumno ban pyndonkam ïa ki tiar AI ha ka jingsynshar lane kumno ban ïaid lyngba ïa ki kyndon pisa tyngka ba thymmai kin long kiba iahap.
Ka rynsan, ha kiwei pat ki kyntien, kam dei ka jaka buh jingtip lyngba ki lad digital kaba sah khlem pyndonkam — kadei ka bynta kaba lah ban pynkylla ia ka jinglong jingman jong ka jingpule.
Pyrkhat aiu kane ka mut na ka bynta ka nongtrei Anganwadi ka bym pat heh kyrdan ha kawei ka district riewlum kaba ioh ia ka module ha la ka jong ka ktien kaba batai ia ki kyndon ba thymmai na ka bynta ban bishar bniah ia ka bam kaba tei met jong ki khynnah.
Kam donkam ban ap ia u nongai jinghikai ban leit sha ka block jong ka. Ka sngewthuh, bad ka leh ia ka kam. Kata kalong ka bynta jong kane ka mission kaba iarap ia ka synsharpaidbah.
Ka Capacity Building Commission, kum ka nongpeit ba kongsan ia kane ka jinglong jingman, ka don ka bynta jong u nongshna bad u nongpyniaid ha kajuh ka por. Ka ithuh ia kiei ki jingtbit kiba donkam ha kylleng ki kam paidbah — naduh u Secretary uba thaw ia ka polisi jong ka ri haduh u nongtrei jong ka panchayatuba pyntreikam ia ka ha ki shnong.
Ka buh ia ki kyndon jong ka jingbha na ka bynta ki jaka ai jinghikai jong ka ri lyngba ka National Standards for Civil Services Training Institutions framework, kaba la tip kum ka NSCSTI 2.0, ha kaba palat 200 tylli ki jaka ai jinghikai ha kylleng ka ri la dep ban ioh jingithuh.
Ka trei bad ki jylla — baroh 30 tylli ki Jylla bad ki Union Territory mynta ki la iasoi lyngba ka Memoranda of Understanding — ban wanrah ia ki rukom kyntiew ia ka bor treikam ba la shna kyrpang kiba buh jingtip shaphang ki jinglah jong ki nongtrei ban pyndep ia ki thong.
Bad lyngba ki sienjam ba kongsan kum ka RashtriyaKarmayogi Jan Seva Prokram, ka la wanrah ïa ka jingai jinghikai ba heh halor ka rukom treikam — ka buit ba rithynrei ba kongsan ban shim ïa uwei pa uwei u nongshong shnong kum ki nongiashim bynta ba kongsan tam — sha palat shi million ngut ki ophisar ba la pynskhem.
Kane ka bynta kaba khatduh jong ka mission kadei ban ioh ia ka jingphaikhmat ba kyrpang, namar ka kren ia kaeikaei kaba ym lah ban thew da kaba suk ha ki syrnotpyndep kam ne ki kynta ba la pyndep kam.
Kawei na ki jingangnud ba kongsan jong ka Mission Karmayogikadei ka jingkylla ha ka rukom pyrkhat — ka jingkylla na ka jingiadei kaba mynshuwahapdeng ka jylla bad u nongshong shnong sha kaba la batai da ka jingngeit jong ka NagarikDevoBhava: u nongshong shnong kum u blei, kum ka bor ba ha khlieh duh ia uba u shakri jong ka jylla u dei ban ai jubab.
Haba ki ophisar kiba iakynduhia ki nongshong shnong — kito kiba don ha ki counter rel, ha ki ophis lum khajna, ha ki jaka sumar — kiba la ioh jinghikai hapoh kane ka jingngeit bad hadien kata la jurip ia ki nongshong shnong, ka jingai jingmut ka la long kaba phylla.
Ki iohiia ka jingpher. Ym tang ha ka jingtreikam, hynrei ha ka jingsngewtynnat, ha ka jingpyrkhat, ha ka jingdon jingsngewlem ha ka jingiadei. Ha ka juk ba ka AI ka lah ban pyntreikam hi daladeïa ki kam synshar kiba heh, kane ka bynta jong u briew — kaba sngewrit, kaba tip ïa ka kolshor, kaba don tynrai ha ka jaka — ka dei ka bor kaba khraw jong ka India ha kaba iadei bad ka jingsynshar.
Ka mission ka la pyrshang ruh ban burom ia ka pateng jong ka jingstad jong ka India ryngkat bad ki jingangnud jong ka ha ka liang ka teknoloji. Lyngba ka Indian Knowledge System Cell, ïa ka jingstad tynrai — ha ki bynta naduh ka jingsynsharpaidbah bad ka rep ka riang haduh ka kam pisa tyngka bad ka koit ka khiah — la pynrung ha ki jingdon jingem jong ka jinghikai, ym kum ka jingkynmaw ia ki por ba rim hynrei kum ka jingtip kaba iaineh.
Ka jaka buh jingtip jong ka AmritGyaanKosh, kaba don palat 70 nuksa jong ki kam ba la pyndep, ka dang tei ia ka jingstad ha ka kam synshar kaba don tynrai ha ki jinglong jingman jong ka ri India bad ki lad pynbeit jong ka ri India.
Kane ka jingpynduh noh ïa ka jinglong ha ka por ba synshar ki phareng — ban wanrh biang ïa ki nongtrei paidbah jong ka ri India sha ka jingïadei kaba sngewskhem bad la ka jong ka pateng tynrai jong ki katba ki dang pynbeitïa ki jingeh jong ka juk mynta — kadei kawei na ki jingangnud jong u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi, bad ka Mission Karmayogi ka dang pyntreikam ïa ka.
Ka SĀDHANA Saptah — ka National Learning Week kaba la rakhe naduh ka 2 haduh ka 8 tarik u Iaiong — kadei ka jingrakhe ia kane ka jingiaid lynti kaba san snem bad ka jingaiti biang ia ka kam kaba khlem pat dep jong ka. Ka ktien Sādhana kalong kaba biang.
Ka mut ka jingleh kaba aiti lut, ka jingpyrshang kaba don ka jingpynbeit man ka sngi jong kiba wad ia ka jingstad ym lyngba ka jingpyni ia ka jingstad kaba khrwhynrei lyngba ka jingaiti kaba iaineh ha ka kam shna jingshna.
Katba ngi dang plie ia ka National Conclave of Civil Services Training Institutions, kaba pyniasoh lang markhmat haduh 700 ngut ki heh ophisar bad palat 3,000 ngut lyngba ka bor internet, ngim dei tang ban rakhe ia ka jingdap snem.
Ngi buh ia ka thong jong ngi na ka bynta ki san snem ban wan — sha ka lawei ha kaba uwei pa uwei u ophisarsorkar ha man la ka kyrdan u dei uba bteng ban ioh ia ka jingpyntbit, u nongmihkhmat na ka bynta ki paidbah, bad u nongpeit ba sngewskhem ban rah shakhmat ia ki jingangnud jong ka India.
Ki thong jong ka Viksit Bharat 2047 — naduh ka jingpynbiang ia ka koit ka khiah ia baroh haduh ki jingkut jingmut na ka bynta ka net – zero, naduh ki jingdon jingem ba iadei bad ki lad digital na ka bynta ki paidbah haduh ka jinglong nongialam ha ka kam shna tiar ha ka pyrthei — yn ym lah ban pyndep tang da ka polisi.
Yn pyndep ia ki da ki briew: da u heh jong ka distrikubasngewthuh bha ia ka skhim ban pyntreikam ia ka da kaba thikna, da u nongpynkhreh kam ha ki ka sor uba lah ban pyndonkam ia ki tiar ba lum jingtip shaphang ka jaka, da ka nongtrei ka koit ka khiah kaba pyntip ia ka jingpynbna paidbah shaphang ka koit ka khiah ha ka rukom kaba ka imlang sahlang jong ka ka shaniah. Ka Mission Karmayogi ka tei ia kata ka kynhun — ym na ka bynta lashai, hynrei na ka bynta ki phew snem ban wan.
Ha ka jinglong jingman kaba la slem kaba iadei ba ka kam synshar ha India, kane ka lah ban long ka lynnong ha kaba ka ri ka la nang kumno ban pdiang ia ka jinghikai.
