New Delhi, Lber 05: U Myntri kam pohïing jong ka sorkar pdeng bad u Myntri ka tnad ïatreilang u Amit Shah u la pyllait paidbah ïa ki saw tylli ki atiar digital bad pyllait paidbah ïa ki mascot – “Pragati” (kynthei) bad “Vikas” (shynrang) na ka bynta ka Census-2027 ha New Delhi.
Ka Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC) ka la pynwandur ia ki rynsan digital kiba katkum ka juk mynta ban pynsuk ia ki kam shim jingkhein ha kylleng ka ri. Ha kane ka sngi la iadon lang katto katne ngut ki heh ophisar kiba kynthup ia u Union Home Secretary bad u Registrar General bad Census Commissioner of India.
Ka Sorkar Pdeng ka la pynbna ïa ka jingthmu jong ka ban pynlong ïa ka Census 2027 lyngba ka Gazette Notification ha ka 16 tarik Jylliew 2025, da kaba sdang ïa ka khana samari. Ka Census-2027, ka ban pynlong ha ki 2 tylli ki bynta, kadei ka khana samari kaba heh tam ha ka pyrthei. Ha ka sien kaba nyngkong, ïa ka Census yn pynlong lyngba ki lad digital, bad ha ka sien kaba nyngkong, yn don ka lad ai jingkhein dalade.
La pyllait paidbah ia ki mascot “Pragati” (ka nongkhein kynthei) bad “Vikas” (nongkhein shynrang) ban shakri kum kiba suk ban iakren, kiba iadei bad ka Census-2027. Kine ki mascot ki pyni ruh ia ka jingiashim bynta kaba ryntih jong ki kynthei bad shynrang ha kaba pyndep ia ka jingkut jingmut ban pynlong ia ka ri India kum ka ri kaba la kiew shuwa u snem 2047.
Lyngba kine ki mascot, yn pynphriang ia ki jingtip, ki jingthmu, bad ki khubor ba kongsan kiba iadei bad ka Census 2027 ha ka rukom kaba bit ba biang bad kaba iadei bad ki nongshong shnong bapher bapher.
Ka Census 2027 kan dei ka khana samari kaba nyngkong jong India kaba la pynlong da kaba pyndonkam ia ki atiar digital. Ki saw tylli ki rynsan digital ba la pyllait paidbah da u Myntri kam pohiing ka sorkar pdeng bad Myntri ka tnad treilang u Amit Shah, ki long:
Ka web-map application kaba iarap ia ki Charge Officer ban shna ia ki Houselisting Block lyngba ki lad digital da kaba pyndonkam da ki dur na ki satellite, kaba pynthikna ia ka jingryntih ka kam ha kylleng ka ri.
Ka offline mobile application kaba shngain na ka bynta ki nongshim jingkhein ban lum bad upload ia ki Houselisting data. Tang ki nongshim jingkhein kiba la pynrung kyrteng ha ka rynsan CMMS ki lah ban ioh ia ka application. Ka app ka plie lad ban pynpoi beit ïa ki jingtip na ka jaka treikam sha ka server, kaba pynduh noh ïa ki rukom treikam kiba rim.
Baroh ki Houselisting data yn lum lyngba kane ka app, kaba lah ban pyntreikam tang da kaba pyndonkam ia ki number mobile ba la rejister. Kane ka application ka long kaba iadei bad ki rynsan Android bad iOS bad lah ban pyntreikam ia ka ha ki 16 tylli ki ktien jong ka thain.
Ha ka sien kaba nyngkong, la wanrah ia ka lad ban ai jingkhein hi dalade. Ka SE Portal kadei ka lad ba la pynshong nongrim ha ka kam digital kaba shngain kaba ailad ia ki nongai jingtip kiba dei hok hapoh kawei ka longiing ban phah ia ki jingtip shaphang ka longiing jong ki online shwa ban sdang ka jingshim jingkhein ha man ki iing. Hadien ba la dep ban aiti, yn sa pynmih ia ka Self-Enumeration ID (SE ID) kaba kyrpang. Ia kane ka Self-Enumeration ID (SE ID) yn iasam lang bad u nongshim jingkhein ha kano ka nongrim u nongkhein un lah ban pynshisha ia ki jingtip.
Ka jaka pdeng, kaba la pynshong nongrim ha ka kam digital kaba la saindur khnang ban pynkhreh, pyniaid, pyntreikam, bad peit bniah ia baroh ki kam kiba iadei bad ka census ha kylleng ki kyrdan pyniaid kam. Ki ophisar ha ki Sub-district, District, bad Jylla ki lah ban buddien ia ka jingiaid shaphrang jong ka jingshim jingkhein, ka jingtreikam ha ki jaka, bad ka jingpynkhreh ban treikam ha ka por lyngba ka dashboard ba la pyniasoh lang.
Hapoh ka Census-2027, yn lum ia ki jingtip da kaba pyndonkam ia ki mobile application kiba shngain da kaba leit sha man ki iing bad yn pynthikna ia ka jingpyntreikam kaba pura. Na ka bynta kane, palat 30 lak ngut ki nongshim jingkhein, ki nongpeit bad kiwei kiwei ki nongshim jingkhein ba dei peit ia ka Census yn pyntreikam ha kylleng ka ri na ka bynta ka Census-2027.
Kane ka jingpdiang ia ka teknoloji kaba la pynbeit bha ka pyniasoh lang ia ka jingsaindur thymmai bad ka jingkynthup lang ia baroh, kaba pynthikna ba ka Census 2027 kan long kaba thikna, kaba shngain bad kaba bniah.
Ia ka Census-2027 yn pynlong ha ki ar bynta Ha ka Bynta 1, yn lum ia ki jingtip shaphang ki jinglong jingman jong ki iing bad ki jingdonkam ha iing katba ka Bynta 2 yn buh jingthoh ia ki jingtip shaphang ka jingbun briew, ka imlang sahlang, bad ka ioh ka kot jong uwei pa uwei u briew ha ka ri.
Ia ka jingpynbna na ka bynta ka Bynta 1 la pynmih ha ka 7 tarik Kyllalyngkot 2026. Ia ka Houselisting and Housing Census yn pynlong hapdeng ka 1 tarik iaiong 2026 bad ka 30 tarik Nailur 2026, ha ka por ba bteng kaba 30 sngi, ba la pyntip da kawei pa kawei ka Jylla/Union Territory. Ka por ba lah ban jied kaba 15 sngi ban ai jingkhein dalade kan long shwa ka jingshim jingkhein ha man la ki iing.
Ia ka jingkhein ia ka jingbun briew yn pynlong ha u bnai Rymphang 2027 ha kylleng ka ri India. Na ka bynta ka Union Territory jong ka Ladakh bad ki jaka ba tap thah jong ka Jammu & Kashmir, Himachal Pradesh, bad Uttarakhand, ka jingkheiñ kan long ha u bnai Nailur 2026. Ha ka bynta ba ar jong ka jingshim jingkheiñ, yn kynthup ruh ïa ki jingkylli kaba ïadei bad ka caste.
Ka tarik ba pynshong nongrim na ka bynta ka Census 2027 kan long ha ka por 00:00 baje jong ka 1 tarik u Lber 2027 na ka bynta baroh ki Jylla bad ki Union Territory, lait noh tang ka Union Territory jong ka Ladakh bad ki jaka ba tap thah ha Jammu & Kashmir, Himachal Pradesh, bad Uttarakhand, ha kaba ka jingkheiñ kan long ha ka por 00:00 baje jong ka 1 tarik u Risaw 2026.






