Shillong, Iaiong 29: Ka jingpynbiang ia ka LPG bad ki mar umphniang ha Meghalaya kalong kaba thikna bad kaba biang, da ka jingdon jong ki mar bad ka jingsam kaba khlem jingthut ha kylleng ka jylla.
Ia kane la pyntip ha ka jingialang bad ki lad pathai khubor kaba la long mynta ka sngi ha Main Secretariat, Shillong, kaba la pynlong da ka Press Information Bureau (PIB), Shillong ryngkat ka jingiatreilang bad ka Tnad Food, Civil Supplies & Consumer Affairs, Sorkar Meghalaya, bad ki Oil Marketing Company (OMC).
Ha kane ka jingialang bad ki lad pathai khubor la ai jingkren da ka Sashwati Mudoi kaba long ka State Level Coordinator, Oil Marketing Companies (OMC) Meghalaya; u Amarjyoti Bordoloi uba dei u Chief General Manager, IndianOil AOD State Office; bad u Bah Shai Kupur War, OSD, Tnad Food Civil Supplies jong ka sorkar Meghalaya.
Haba ai jingkren sha ki lad pathai khubor, ki ophisar ki la pyntip ba ka jingpynpoi ia ka LPG bad baroh ki mar umphniang, kynthup ia ka petrol bad diesel, ha ka jylla kalong kumba ju long bad ki kam ki iaid ryntih.
Ka jingdon jong ki mar ka biang, bad la pynthikna ia ka jingpynpoi kaba khlem jingthut lyngba ki jingdon jingem kiba khlain, ki rukom peit bniah kiba iaibteng, bad ka jingiatreilang kaba biang hapdeng ki OMC bad ka Sorkar Jylla.
Kumba ka long mynta ka jylla Meghalaya ka don baroh 334 tylli ki jaka die LPG, kiba kynthup ia 205 tylli jong ka IndianOil, 43 tylli jong ka Bharat Petroleum, 72 tylli jong ka Hindustan Petroleum, bad 14 tylli ki jaka die umphniang jong ki riew shimet.
Ka jingdon jong ki mar mynta ka biang ban pyndap kumba 25 sngi ka jingdonkam petrol bad 46 sngi ka jingdonkam diesel. Baroh ki jaka die LPG ki treikam kumba ju long man ka por khlem kano kano ka jingpyrkhing ha ka jingdie, bad ki rukom pyndonkam ki dang iaid kumba ju long ba la ïohi ha u bnai Kyllalyngkot–Lber 2026. La ai jingmut ïa ki nongshong shnong ban kiar na ka jingthied kyrkieh.
Ha kaba iadei bad ka LPG, la pynbiang ia ki jingshakri sha kumba 3.7 lak ngut ki nongpyndonkam lyngba ka rynsan jong 66 tylli ki jaka sam ha kylleng ka jylla. Ka jingdon ki LPG ka biang na ka bynta ki jingdonkam ha ki iing, bad ym shym la don kano kano ka jingjia ha kaba ym don LPG.
Ha ka jingkhein kyllum, kumba 4,103 tylli ki jingpyndap LPG la pynpoi man ka sngi, bad ia ka jingsahkut ka jingpyndap LPG kaba kumba 5 sngi la pynbeit katkum ka jingphah buh ba la buh por. Ki ophisar ki la ban jur ïa ka jingkiew kaba khraw ha ka jingpynkylla digital, ha kaba 83 percent na ki jingphah buh LPG mynta la leh lyngba ki lad digital, haba ïanujor bad 68 percent ar bnai mynshwa.
Ka jingbud ryntih ia ka Delivery Authentication Code (DAC) ruh ka la kiew sha ka 67 percent na ka 36 percent ar bnai mynshwa, kaba pynthikna ia ka jinglong kaba shai bad khanglad ia ka jingpyniaid sha kiwei kiwei ki jaka.
Haba pynshai shaphang ki lad ai jingiarap, la pyntip ba hapoh ka Pradhan Mantri Ujjwala Yojana, la pynshlur ia kumba 1.7 lak ngut ki nongioh jingmyntoi ha ka jylla ban pyndep ia ka eKYC khnang ban lah ban pynbiang ia ka jingphah buh lyngba ki lad digital bad ka jingpynshisha ia ka jingpynpoi kaba ryntih.
Ki nongsam ki dang pynlong ia ki campaign sha manla ki tyngkong iing ban pynsuk ia kane ka kam. Ka jingpyndap PMUY kaba man ka sngi ka long kumba 1,942 ha u bnai Lber 2026.
Ban kyrshan ia ki longing kiba duna ka jingpyndonkam, ki nongbylla sngi, bad ki samla pule, la pyntreikam biang ia ki tyndong LPG kiba 5 kg, ha kaba la die 4,878 tylli ha u bnai Lbr, 2026 bad 4,780 tylli la die naduh ka 1 tarik Iaiong 2026.
Ki ophisar ki la pyntip shuh shuh ba ka jingmang LPG na ka bynta ka kam khaii mynta ka dang long haduh 70 percent katkum ki kyndon jong ka Sorkar India, ha kaba la buh hakhmat eh ïa ki kam ba kongsan kum ki hospital, ki jaka pule, ki jaka ïada ri, ki kam rel, ki ophis sorkar, ki hotel, ki jaka bam, bad ki canteen ha ki karkhana.
Nalor kata, ka jingpyniar ia ka rynsan jong ka Piped Natural Gas (PNG) la shimkhia da ka Indradhanush Gas Grid Limited (IGGL) ban pynduna ka jingshaniah ha ki tyndong LPG ha ki jaka sor.
Ki sienjam ki dang iaid shakhmat ruh ban kyntiew ia kiwei pat ki lad pynmih bording, kynthup ia ka jingpyniar ia ki jaka pynmih CNG, kiba la don mynta ha ki 52 tylli ki jaka die umphniang ha kylleng ka jylla.
Haba batai shaphang ka jinglong jingman ha ka thaiñ, u Bordoloi u la ong ba ka thaiñ shatei lammihngi ka pynmih kumba 60-70 percent na ka jingdonkam LPG jong ka lyngba ki jaka pynkhuid umphniang ha ka thaiñ, ha kaba ka jingpynmih mynta ka long 1,400-1,500 metrik ton pyrshah ïa ka jingdawa kaba kumba 2,700 metrik ton ha ka shibnai.
Ia ka jingpynbiang la kyrshan da ki tyllong kiba bun bad ki rukom buh mar, kaba pynthikna ia ka jingdon haduh 10-12 sngi kynthup ia ki mar ba la buh lypa.
U la ban jur ba ka jinglong jingman jong ka jingpynbiang kalong kaba thikna naduh ba sdang jong u bnai Lber, bad u la kyntu ïa ki paidbah ba kim dei ban thied kyrkieh, kaba lah ban pynjynjar ïa ka rukom sam.
Shuh shuh u la pyntip ba dang plie ia ka jaka pyndap LPG ha Ri Bhoi bad la khmih lynti ba kan treikam noh mynta u snem, ka ban nang pynkhlain shuh shuh ia ki lad pynbiang mar ha ka jylla.
La pynlong man ka por ia ki jingialang hapdeng ka Sorkar Jylla, ka Tnad Civil Supplies, bad ki OMC, ha kaba ki komiti peitngor ha ki distrik ki peit bniah ia ka jingpynbiang bad jingsam.
Ia ki kaiphod ba man ka sngi shaphang ka jingdon jong ki mar la aiti sha ka state control room ban pynthikna ia ka jingpeit bniah ha ka por. Ban tehlakam ïa ka jingpynlang bad ka jingpyniaid sha kiwei kiwei ki jaka, la pyntreikam ïa ki sienjam hapoh ki kyndon jong ka Essential Commodities Act, 1955, bad la shim ïa ki sienjam kiba tyngeh pyrshah ïa ki nongsam ki bym bat ia ki kyndon namar ka jingpynkheiñ ïa ki rukom treikam ba la buh, kynthup ïa ki jingphah buh lyngba ki lad digital bad ka jingpynshisha ïa ka jingpynpoi mar.
Ka Sorkar Meghalaya bad ki Oil Marketing Company ki la ïatreilang ban pynthikna ïa ki nongshong shnong ba ka jingdon jong ka LPG bad ki mar umphniang ka biang bad ka jingpynpoi ia ki kalong kaba ïaid beit ïaid ryntih.
La kyntu ia ki nongshong shnong ban shaniah tang ha ki tyllong jingtip ba thikna, ban kiar na kaba pynsaphriang ia ki khubor hamsaia, ban pyndonkam ia ki lad digital na ka bynta ka jingphah buh LPG, bad ban pyndonkam bording ha ka rukom kaba don jingkitkhlieh.






