Shillong, Nailur 07: Ka kynhun jong ki nongthoh khubor kaba kynthup ïa ki nongmihkhmat na ka kam pathai khubor ba la ioh jingithuh da ka Sorkar Meghalaya bad Sikkim, ha ka joint Press Tour sha Kerala ba la pynlong da ka Press Information Bureau (PIB), ki la leit jngoh ïa ka Cochin Port Authority ha Kochi mynta ka sngi ban sakhi dalade ia ki jingtreikam jong ka kad lieng, ka jingkyntiew ïa ki jingdon jingem, ka jingpynkit ia ki mar, ka kam jngoh kai da kaba shong da ki lieng bad ki sienjam ba lah ban iaineh.
La nang kyntiew shuh shuh ia ka jingkongsan jong ka Kad lieng Cochin namar b aka don ha ka jaka kaba kongsan bha ha ki lynti iaid lieng ba kongsan jong ka pyrthei, kynthup ïa ka lynti ïaid lieng jong ka Gulf–Singapore.
Ka jingpyniasoh bad ka jingjan jong ka bad ki lynti khaii pateng ba kongsan ha ka pyrthei ka buh ia ka kum ka khyrdop kaba kongsan na ka bynta ka jingpynkit ia ki mar bad ka khaii pateng ha ka pyrthei. Ka Kad lieng ka don ruh ka bynta kaba kongsan ha kaba pynkhlain ïa ka jingpynpoi mar bad ka lad ban ïoh ïa ki iew na ka bynta ki mar na ki bynta bapher bapher jong ka ri, kynthup ïa ka thaiñ Shatei Lammihngi.
Ka kynhun ka la ïakren bad u Satish Honnakkattee, Deputy Chairperson, Cochin Port Authority, uba la ai jingtip ïa ki nongthoh khubor kiba la wan jngoh halor ka jingkyntiew ia ka kad lieng, ka jingkyntiew ïa ka bor treikam bad ka bynta ba kongsan kum ka khyrdop ba kongsan jong ka kam duriaw sha ka thaiñ India.
U la ban jur ïa ka jingïohi jngai bad ki sienjam jong u Sarbananda Sonowal, Myntri Sorkar Pdeng ba dei khmih ia ka Tnad Ports, Shipping and Waterways, sha ka jingpynkylla thymmai, ka jingkyntiew ïa ka bor treikam, ka jingpynneh pynsah bad ka jingkiew ha ka liang ka teknoloji ha ki kad lieng bad ki kam duriaw jong ka India, bad ka jingnoh synñiang jong ki ban pynkhlaiñ ïa ka jinglah ban ïakhun jong ka ri ha ka kam duriaw.
Ha kane ka jingialang la iadonlang ruh ki heh duh bad ki heh ophisar na ki tnad treikam bapher bapher jong ka Cochin Port Authority, kiba kynthup ïa u Capt. Himanshu Shekhar, Traffic Manager; u Capt. T. Muthu Kumar, Deputy Conservator; Col. Jassar S. M., Chief Engineer; ka Jayalakshmi R. Kurup, Chief Medical Officer; Sri B. Bhagyanath, FA & CAO; Joydeep Ghosh Dastidar, Secretary; bad u Jimmy George, Consultant, Business Development, kiba la ïasam ïa ki jingtip shaphang ki bynta bapher bapher jong ka jingtreikam bad jingkyntiew ia ka Kad lieng.
La ai jingtip ia ka kynhun ba ka kad lieng Cochin ka pynkit 38.06 million ton ki mar ha u snem 2025–26, ha kaba 1,214 tylli ki lieng ki la kit hapoh u snem. Ka Kad lieng ka pynkit ïa ki mar bapher bapher, kynthup ia ka umphniang bym pat pynkhuid, ki petrol bad kiwei kiwei ki umphniang, ki container, ki dewbilat, ki nar, ka liquefied natural gas, liquefied petroleum gas, bad ka jingïaid jong ki lieng jngoh kai pyrthei. Ka bor treikam jong ka mynta kaba long kumba 80.5 million ton ha ka shisnem la thmu ban kyntiew sha jan 98 million ton shuwa u snem 2030 bad 135 million ton shuwa u snem 2047.
Ki ophisar ki la ban jur ruh shaphang ki sienjam jong ka kad lieng Cochin na ka bynta ka mariang. Baroh hynriew tylli ki quay crane bad 19 tylli ki transfer bad gantry crane la pyniasoh bording elektrik, katba la buh hynniew tylli ki jaka charge ia ki kali elektrik hapoh ka Kad lieng. Ka Kad lieng ka pynbiang ïa ka bording na rud duriaw sha ki lieng kiba don ha ka kad, ki lieng jong ka Navy bad ki lieng jong ki Coast Guard, ha kaba la pynbiang kumba 44 lak unit man la u snem.
Ka jaka pynmih bording kaba 8 megavolt-ampere kaba lah ban pynpoi hapdeng ki lieng bad ki jaka rud duriaw ha ka Cruise Terminal ruh la mynjur hapoh ka prokram Sagarmala, ha kaba ka jingthep tender ka dang ïaid shakhmat. Ka Kad lieng ka dang trei na ka bynta ki jingthmu ban ai ki jingshakri ban buh ia ka liquefied natural gas.
Kiwei pat ki sienjam ki kynthup ïa ki jingpynskhem na ka pyrthei na ka bynta ka jingpeit ïa ka mariang bad ka koit ka khiah bad ka jingshngaiñ ha ka kam, ka Geospatial Land Management Information System na ka bynta ka jingpeit ïa ka khyndew kaba paka, ka jingpynkylla digital ïa ki jingtreikam jong ka kad lieng na ka bynta ki jingpyniaid kam ka bym donkam ki kot ki sla bad ka smart metering lyngba ka jingpynthymmai ia ka rynsan sam um.
La pynshai shuh shuh ïa ka kynhun shaphang ka jingkiew ka Cochin ha ka kam jngohkai pyrthei da kaba shong da ki lieng. Kane ka International Cruise Terminal ka lah ban pdiang kumba 2,000 ngut ki nongleit nongwan bad ka don ruh ïa ki jaka ba kyrpang jong ka Custom, Immigration bad ki kam pahara.
Ha u snem 2025–26, ka Kad lieng ka la ïoh ban ïoh jingtip ba ki don 43,376 ngut ki nongleit nongwan bad 16,043 ngut ki nongtrei, ha kaba 29 tylli ki lieng ki la wanrah ïa ka jingïaid lynti baroh kaba long 59,419 ngut ki briew. Ka jaka buh lieng kaba thymmai ryngkat bad ki jaka pynpoi lieng, kaba la antad ba kan long T.150 klur, la tyrwa ban sdang ha u bnai Kyllalyngkot 2027 bad pyndep ha u bnai Nohprah 2029, katkum ki jingmynjur ba donkam.
La ai jingtip ruh shaphang ki projek ban kyntiew ia ka bor treikam ba kongsan, kynthup ia ka jingpynbha biang ia ka North Coal Berth sha ka terminal na ka bynta ki mar petroleum bad ki jingkit ba long um, ka jingpynkhlain bad pynjylliew ia ki Q6 bad Q7 berth, bad ka jingshna ia ka mooring dolphin palat ia ka Q9 berth. Kine ki projek, kiba la antad ba kin long kumba T.2,910 klur, la khmih lynti ba kin pyndap kumba 17.62 million ton ha ka shisnem ïa ka bor pynkit mar jong ka Kad lieng.
Kum shi bynta jong ka jingleit jngoh, ka kynhun ki nongthoh pathai khubor ka la leit jngoh da ka lieng sha ki jaka treikam ba kongsan jong ka Cochin Port lyngba ki wah, kaba la ailad ïa ki nongthoh khubor ban sakhi dalade ïa ki berth jong ka Kad lieng, ki jingdon jingem ba iadei bad ka jingpynkit mar, ki jingtreikam ha duriaw bad ki jaka ba don harud um. Ka kynhun ka la leit jngoh ruh ia ka Ernakulam Wharf, ha kaba ki la sakhi ia ki jingdon jingem bad ki jingtreikam jong ka kad lieng ha ki jaka ba jan.
Ka press tour ka thmu ban ai ïa ki nongmihkhmat na ka kam pathai khubor jong ka thaiñ Shatei Lammihngi ïa ka lad ban sakhi dalade ki jingdon jingem bad ki sienjam pynroi kiba kongsan ha Kerala, ban pynsaphriang ia ki jingtip halor ka jingiaid lynti jong ka ri ha kaba iadei bad ka roi ka par bad ki lad ki lynti kiba dang mih. Ïa kane ka jingleit jngoh la iarap da ka jingïatreilang bad ka Ophis jong u Sarbananda Sonowal, Myntri Sorkar Pdeng ba dei khmih ia ka Tnad Ports, Shipping and Waterways.




