New Delhi, Nailur 28: Ka don ka jingong kaba sngewtynnad bha, “Ka mut, u dieng um bam ia la u soh, bad ka wah kam bat sah ia la ka um. Baroh ar ki don na ka bynta ka jingbha jong kiwei.
Ki riewkhuid jong ngi la slem bha ki la hikai ba ka jingim kaba don na ka bynta ka bha ka miat jong kiba don hajan jong ngi ka don ka jingmut kaba kham khraw ban ia ka jingjop shimet. Lada don mano mano ha kaba kane ka paw bha, u dei u Ashok Singhal.
Naduh ka 27 tarik u Nailur, ngi rakhe ia ka lyngkhuh sngi kha kaba shi spah jong u briew uba khraw uba la wanrah lang ia ka jingbud ia ka jingngeit, ka jingpynkhie ia ka kolshor bad da ki phew snem jong ka jingtrei.
Nga sngew donbok bha ba nga la ioh ia ki lad ki lynti ki bym lah khein ban iakynduh bad u Ashok Ji bad ban ioh ia ka jingieit jong u. Kawei na ki jingjia kaba nyngkong eh ka long ha ka snem 1981, ha ka por ba nga dang long u samla Karyakarta uba dang iaid shaphrang ha ki kam seng ba la ai ha nga. Nga la ioh ia ka shithi ba la thoh da ka kti jong u. Ka la long ka por kaba sngewtynnad na ka bynta jong nga. U la kren shaphang kawei ka prokram kaba kongsan kaban sa wan bad u la ai katto katne ki kam ban leh.
Ha ki katto katne phew snem, nga la iohi ia u ba u trei miet bad sngi. U la ju don ki jingleit jingwan kiba jngai bad bunsien kiba eh sha ki jaka kiba jngai tam. U la sngewtynnad khamtam eh ban leit jingleit kylleng ki jaka jong ki thain riewlum jong ka Gujarat. Ka jingmut jingpyrkhat jong u ka la iaid beit, u da pyrkhat ia kaei kaba kham bun kaba uwei u lah ban leh na ka bynta kito kiba kham jngai na ka imlang sahlang.
Lano lano ruh haba kano kano ka bynta jong ka ri ka shah ktah ha ka jingshah pynjulor ha ka mariang, u Ashok Ji u long napdeng kiba nyngkong eh ban poi hi shata ne napdeng kiba ialam ia ki Karyakarta ban iarap ia kiba shah ktah. Ka jingshem jong nga hi bad u hadien ka jingkhynñiuh jumai ha Kutch ha u snem 2001 ka long kaba ngam lah ban klet.
Kane ka mynsiem sngewlem bad ban sumar ia kiwei ka long kaei kaei kaba la wan ha u Ashok Ji naduh dang rit bha ha ka jingim jong u. U la wan na ka longiing kaba pawnam bad kaba riewspah bha. U kpa jong u, u Mahavir Ji, u long u nongsynshar uba donburom. Uwei na ki hynmen jong u, u B. P. Singhal Ji, u la leit sha ka kam pulit bad hadien pat u la long u Dkhot ka Parliament.
Uwei pat u hynmen, u V. P. Singhal Ji, u dei u Chief Secretary jong ka Tripura ha ka por ba dang shu thaw ia ka jylla. Kiwei pat ki dkhot jong ka iing ki la jop ha ka pyrthei jong ka khaii pateng bad ka rep ka riang. Hynrei naduh ba u dang rit, u Ashok Ji u la shah khring ha kaei kaei kaba pher bak-ly-bak…ka jingpynthymmai ia ka Bharat bad ka jingwanrah burom ia ki khun jong ka Maa Bharti.
Haba u la san ha Prayagraj, u Ashok Ji u ju shong da ki kynta ha rud jong ka Sangam. U sngewtynnad ban don harud kane ka wah bad kumjuh ruh ki briew kiba wan, kum ki riewkhuid bad ki nongmane. Ka la kyntiew ia ka jingsngewthuh shaphang ka riti dustur jong ka ri India bad ka la pynskhem ia ka jingthmu jong u ban leh ei ei na ka bynta ka imlang sahlang. Kane ka jingthrang na ka bynta kiwei ka la khring ia u sha ka RSS. U la pdiang ia kawei pa kawei ka jingkitkhlieh kaba wan ha ka lynti jong u da ka jingsngewlem, ka jingpynbeit bad ka jingkheinkor ia ka kamram.
U Ashok Singhal u la kyntiew ia ki jaka treikam bad ki jingiakhih lyngba ka jingiaishah bad ka jingtrei shitom. La kyrkhu ia u da ka sur kaba shyrkhei bad ka jingkren kaba lah ban pynlong ia ka jingialang baroh kawei ba kan sngap pylleit jingmut ia ki jingkren jong u. Kaba kham pawnam kumjuh ka long ka jingsumar jong u ia ki para Karyakar. Uno uno uba iakynduh ia u um lah khlem da sngewphylla ia ka jinglong kaba phylla jong u. U la don ia ka jingiadei kaba jan bad ka Sant Samaj bad bun bha ki riewkhuid na kylleng ka ri ki burom bha ia u.
Nga kynmaw ia ki artylli ki jingjia kiba la pynpaw ia ka jinglong ba pawnam jong u Ashok Singhal Ji. Kaba nyngkong kadei ha u snem 1993, ha kaba ka Vishwa Hindu Parishad ka la pynlong ïa ka jingïalang ha USA ban rakhe ïa ka jingdap 100 snem naduh ba u Swami Vivekananda u la ai jingkren ha Chicago. Ka jingthmu ban pynlong ia kum kane ka jingialang shabar ri, ka jingthmu bad ka jingpyniasoh lang ia ki nongshim bynta bapher bapher ka la pynpaw ia ka jingstad jong u Ashok Ji.
Kaba ar ka long ha u snem 2000. Ia ka World Hindu Conference la pynlong ha Port of Spain ha Trinidad bad Tobago. Nga lah iohi kumno ka jingdon jong u ka la wanrah ia ka jingsngewtynnat kaba khraw hapdeng kiwei pat ki nongwan jingialang. Hadien ka jingkren jong nga, ki kyntien ai khublei jong u ki la long kiba la ktah shisha ia ka mynsiem jong nga. Nga la iohi biang kumno ka jingai mynsiem jong u ka kyntiew ia uwei pa uwei u Karyakarta da ka bor kaba khraw.
Ym lah ban kren shaphang u Ashok Singhal Ji khlem da pynkynmaw ia ka bynta ba kongsan jong u ha ka jingiakhih Ram Janmabhoomi. Mano ba lah ban klet ia ka jingkren jong u ha ka Boat Club Rally ha u snem 1991? Lane ka dur kaba pyni ia u Ashok Ji uba la mynsaw bad uba tuid ka snam ha ka por ba ki dang sdang ban iakhih.
Mynta, lada don ka Ram Mandir kaba heh ha Ayodhya, ka dei namar ki riewshlur kum ma u kiba la pynleit jingmut khlem da pyrkhat ialade ha ka jingpyrshang ban pynurlong ia ka. U la dei ban long u briew uba sngewbha tam ban iohi ba ka Ram Mandir ba ka wan dur ha Ayodhya.
U Ashok Singhal Ji u la shah kyrkhu da ka jingshai kaba phylla ha ka jingpyrkhat bad kawei ka bynta ha kaba la iohi shai ia kane ka long ka jingngeit jong u ba ka imlang sahlang jong ngi ka donkam ban iahap dur, ba ka khubor jong ka jinglong parabangeit ka dei kaba hap ban pynskhem biang. U la trei ban pynskhem ia ka jingiatylli ha ka imlang sahlang bad ka jingiaryngkat kyrdan.
U ngeit skhem ba ym lah ban don kano kano ka jingpyniapher ha ka imlang sahlang bad ba uwei pa uwei u briew u dei hok ban ioh ia ka jingburom kaba mar katjuh. Ka dei ka jingpyrkhat jong u ba ia u maw ba nyngkong eh jong ka Ram Mandir ha Ayodhya yn buh da u Kameshwar Choupal , u VHP Karyakarta ba rit paid na Bihar uba wan na ki bynta ba shah iehnoh bein ha ka imlang sahlang. Ha kawei ka Dharm Sansad ha Kashi, u la rai ba yn pyndonburom ia u Dom Raja bad u la leit ban trei bad u kum shi bynta jong ki sienjam bapher bapher ha ka imlang sahlang.
Nalor ka jingtei ia ka ri, u Ashok Singhal Ji u la don artylli ki kam kiba iajan bha bad ka dohnud jong u: ka jingpule (khamtam eh ka jingpule Vedic) bad ka jingrwai. Kum u MP na Varanasi, nga sngew sarong shibun eh ba ka nongbah kaba nga mihkhmat, ka Kashi bymjukut, ka la don la ka bynta ha ka jingim jong u Ashok Singhal Ji. U la pule ha BHU bad la shem ruh ba u dei u khynnah uba tbit bha.
U la don ka jingiadei kaba jan bad ka jingthmu jong ka Ekal Vidyalaya, kaba la trei ban pyniar ia ka jingpule jong ki khynnah rit sha ki shnong kiba jngai, khamtam hapdeng ki jaitbynriew riewlum. U long uba sngewtynnad bha ban pule ia ki kot bad kumjuh ruh uba kloi ban sngap ia kiwei bad u ju ong ia ki Karyakarta kiba kham rit ban pule kot katba lah.
Kito kiba la ithuh bha ia u Ashok Ji ki tip haduh katno u tbit ban rwai! Nga kynmaw ia ki jingialang ha Nagpur, ha kaba u ju rwai ia ka Ekal Geet, ha kaba baroh ki la sngewlyngngoh bad lyngba kane ka jingrwai u la pynskhem shuh shuh ia ka nongrim jong ka jingialang. Ka video jong u kaba u la pynkyndit ia baroh bad kaba u la rwai ha ka por ba u rakhe ia ka lyngkhuh sngikha ba 90 snem jong u ha u snem 2015 ka la saphriang bha.
Ha ka lyngkhuh sngi kha jong u, to ngin pynthikna ba ki dang kham bun ki samla kiba tip shaphang ka jinglong ba khraw jong u. Bad to ngin pynthymmai ia ka jingkular jong ngi ban pynurlong ia ki jingthrang jong u na ka bynta ka ri bad ki briew jong ngi. Unongthoh dei u Narendra Modi u dei u Myntri Rangbahduh jong ka India.
