Shillong, Naiwieng 14: Ka shlem ai jinghikai ne jaka pule jong ka National Institute of Fashion Technology (NIFT), Shillong, ka la shim ïa ki sienjam ba kongsan ban pynkylla dur ïa ka campus sha ki bynta ba long pdeng ha kaban pynneh pynsah ïa ka mariang bad ruh ki jingpynkylla thymmai ha ka kam shna bad suh jaiñ, da kaba thung haduh 100 tylli ki tynrai dieng Cherry Blossom ha ki bynta ka phyllaw jong kane ka kolej kaba don ha Umsawli.
Kane ka sienjam ka long shi bynta jong ka jingthmu kaba khraw ha kaban pynlong ïa ka NIFT Shillong kum kawei na ki jaka pule ha ka liang ki jingpynitynnad ïa ki riam ki beit (Fashion) ba hakhmat eh hapoh ka Ri India kiba bud ïa ki rukom treikam kiban pynneh pynsah ïa ka mariang bad kane ka kynthup lang ruh ïa ka jingriewspah jong ka jingbun jait ki jingthung lem bad ki jait jingim ha kane ka thaiñ, nangta ki jingstad tynrai, ki jinghikai shaphang kumno ban pynwandur (design) bad ruh ka jingïatreilang bad ki karkhana pynmih jaiñ.
Ïa kane ka prokram thung dieng la leh hapoh ka jingïalam jong u Prof. Dr. Binaya Bhusan Jena, uba dei U Campus Director, jong ka NIFT Shillong, uba long u nongkyrshan ba radbah ïa ka kam Fashion khamtam kaba ïadei bad ka jingpynneh pynsah ïa ka mariang, bad ruh u long u briew uba la pawnam bha na ki rukom treikam jong u ïa kaba la tip kum ka Farm-To-Fashion (na lyngkha sha ka kam suh jaiñ).
La pynphuh pynphieng ïa kane ka sngi lyngba ka jingïadonlang jong u Dr. Nripemo Odyuo, Scientist-E bad Head of Office, Botanical Survey of India, Eastern Regional Centre, Shillong, bad u Prof. Dr. Rasananda Panda, Professor bad Registrar, MICA, Ahmedabad ha ryngkat ki nonghikai ki khynnah pule bad ki nongtrei jong ka NIFT Shillong.
Ka jingthung dieng hi hapoh ka jylla Meghalaya ka don ïa ka jingmut kaba kyrpang bha, ha kaba ha ka por ba phuh bha ki syntiew jong u dieng Cherry Blossom kiba na ki lum Himalaya (Prunus Cerasoides) ha ka aïom synrai ka la long ka dak kaba la ithuh ruh ïa ka tamasa kaba heh ha ka nongbah Shillong ka Cherry Blossom Festival. Da kaba thung ïa kine ki dieng ha phyllaw jong ka jaka pule NIFT Shillong ka jingthmu hi ka long ban thaw bad pynlong ïa ki sawdong sawkun kiba jyrngam bad ba kyrpang, kiba pyni ruh ïa ka jinglong trai jong ka mariang ha kane ka thaiñ.
Kane kan long ruh shi bynta ka jingnoh synñiang sha ka rukom ban pynneh pynsah ïa ka jingbun jong jait ki jingthung bad ruh ki jait ba im kum ki mrad bad kiwei kiwei ka ban long ruh ka jingpynsngewthuh halor ka jingdonkam ban sumar ïa ka mariang, bad ban ithuh ïa ka jaka pule ha ka liang ka lariti bad ruh ha ki kam jngohkai pyrthei jong ka jylla.
Nalor ka jingthung dieng, ha kane ka sngi na ka liang ka NIFT Shillong ruh ka la sdang sa ïa ka sienjam kaba kham khraw kata ka long ban seng ïa ka kper kaba tip kum ka ‘Natural Dye bad Natural Fibre’, kaba la thmu ban pynlong kum ka jaka wad bniah, ka jingpyrshang bad ka jingpynkylla thymmai ha ka kam shna bad suh jaiñ kaba lah ban pynneh pynsah ïa ka mariang.
Da kaba shim nongmuna na ki mar bad ki jingthung ba bunjait kiba don hapoh ka thain shatei lammihngi jong ka Ri India bad ruh halor ki jingstad tynrai ha ka kam shna bad suh jaiñ, da shisha kane ka kper kan long kum ka jaka wad bniah ha kaba ïadei bad ki jingthung bad ruh ka jingpyndonkam ïa ki jingthung kiba lah ban pynmih ïa ki rong tynrai bad ki ksai ban shna nep, kum u ksai Ramie, U Kenaf, u Flax (linen) bad u syntiew Bombax Ceiba (dieng simul uba pynmih ïa u ‘sai-nep kum ka sïa), katkum ka jingïahap jong ki ban heh ban san bad ka jinglong jong ka mariang hapoh kane ka thaiñ.
Kawei na ki bynta kaba kongsan tam jong ka jingwad bniah kan long ban pule bha ïa ka jinglah ban pynïasohlang ïa kine ki ksai kiba mih na ki jingthung bad uwei pat u jait ban shna nep uba don ka jingïadei kaba jan bha bad ka lariti tynrai jong ka thaiñ shatei lammihngi ka Ri ha ka kam thaiñ bad suh jaiñ.
Ki jingpynïasoh lang kum u ksai Eri–Ramie ki don ïa ka lad kaba bha ban pynmih ïa ki jaiñ kiba ïahap lang bad ka jingjem, ka jinglah ban pynneh ïa ka jingshit jingsyaid jong ka met, bad ka bor ban neh kham slem. Ka jingwad bniah kan peit ruh ïa ka rukom sei ne pynmih ïa ki rong tynrai na ki jingthung, ki rukom ai rong tynrai kiba pyndonkam naduh ki por mynbarim, ka rukom pynkhreh bad ka jingpynmih ïa ki mar kum ki jaiñ kiba lah ban ïahap, ki bym da ktah than ïa ka mariang bad kiba lah ban pyut pura (100% biodegradable), kaba shong katkum ka jinglong jong baroh ki mar ba la pyndonkam bad ka rukom pynkhreh ïa ki.
Ka bynta kaba kongsan jong kane ka jingthmu ka long ban thaw ïa ka jingïadei kaba kham khlaiñ hapdeng ki karkhana bad ki jaka pule (Industry–Academia Interface namar kane kan pynïasohlang ïa ki riewstad saïan halor ki jait jingthung, ki nongwad bniah ïa ki ksai bad ki jaiñ, ki nongpynwandur, ki nongtrei ba shna da ki kti, ki nongthaiñ jaiñ bad ki nongkhaïi kiba seng ïa la ki jong ki kam.
Da kaba pynïasoh lang ïa ki sap bad ki jingstad tynrai lem bad ka jingwad bniah bad ka jingpynroi kaba mynta (R&D), na ka liang ka jaka pule ka thmu ban pynshlur halor ka jingpyndonkam hok bad don ka jingkitkhlieh ha kaba ïadei bad ki mar kiba mih na ka mariang, ka jingpyrshang ban nang ne tip na ki jait mar, ka jingpynmih ïa ki mar kiban pynneh pynsah ïa ka mariang, bad ki lad kamai jakpoh kiba thymmai bad kiba shong nongrim katkum ka jingstad tynrai jong ka thaiñ.
Ha kane ka sngi na ka liang ki nongmihkhmat napoh ka Botanical Survey of India bad ka MICA, Ahmedabad, ruh ki la pyni ïa ka jinglah ban pynïasohlang ïa ki bynta bapher bapher jong ka jingtip ha kane ka sienjam kaba wanrah lang ïa ka jingstad katkum ka saïan, ka rukom pyrkhat ban pynwandur, kaba ïasam ïa ki jingtip bad ki jingmut ban pynkylla thymmai, ïa kiba la ïatai lang halor ka thong ban pynneh pynsah ïa ka mariang.
Hapoh ka jingïalam jong u Prof. Dr. Jena, uba la bud ïa ka jingmut jong ka Farm-to-Fibre, kaba ban jur halor ka jingïadei hapdeng ki mar rep, ka jingshna bad pynmih ïa ki jaiñ bad ka jingpynwandur kaba don ïa ka jingkitkhlieh, ka NIFT Shillong ka thmu ban pynlong ïa ka shlem ai jinghikai ïa ki khynnah pule kum ka jaka kaban pynneh pynsah ïa ka mariang bad kane kan ym sah tang ha ki jinghikai hapoh ki kamra klas, hynrei kan urlong ruh lyngba ki kam ba shisha bad ki jingpyntreikam kiba la pynshong nongrim katkum ka jingwad bniah.
Ka jingthmu kaba kham slem katkum ka por ka long ban thaw ïa ka rukom treikam kaba kyrpang na ka bynta ki jait jingthung kiba pynmih ïa ki ‘sai-nep tynrai, ka jingpynneh pynsah ïa ki jingthung kiba pynmih ïa ki rong tynrai, ka jingpynkylla thymmai ïa ki mar ban shna bad suh jaiñ, bad ki jingpyrshang ban ïoh ïa ka jingshemphang kiba la pynïaid da ki samla pule bad kane kan pynshlur ha kaban pynneh pynsah ïa ka jingriewspah jong ka lariti bad ka mariang ha ka thain shatei lammihngi.
Kane ka sienjam ka pyni ruh ïa ka jingaiti jong ka jaka pule ha kaban kyntiew ïa ka rukom ai jinghikai ha ka kam ban suh bad pynwandur ïa ki jaiñ (Fashion) kaba don ka jingsngewkhia ïa ka mariang, kaba ïahap bad ka jinglong jingman jong ka thaiñ, bad kaba phai sha ka lawei jong ka pyrthei. Da kaba wad ïa ki lad jong ka jingdon ki mar kiba lah ban pyut ha ka mariang, ka jingpynwandur ïa ki jaiñ kiba lah ban pyndonkam biang (circular design), bad ki jingstad tynrai ha ki kam shna kti.
Ka NIFT Shillong ka kwah ban pyni ba ki jingmut bathymmai bad ka jinghiar pateng tynrai ki lah ban ïaïaid bad ïatreilang na ka bynta ban thaw bad pynlong ïa ka kam Fashion kaba don ïa ka jingkitkhlieh kaba khraw na ka bynta ka mariang.
Katba kine ki 100 tylli ki tynrai dieng Cherry Blossom kin sdang ban suh thied bad ban heh ban san hapoh phyllaw jong ka campus, na ka liang ka NIFT Shillong kan thung shuh shuh ïa ki dieng kiban pynjyrngam ïa ka jaka baroh kawei bad mynta ka dang bet ïa ki symbai jong ka lawei ha kaba ka kam Fashion kan sdang shwa na ka mariang, kan heh kan san lyngba ka jingstad tynrai bad kan roi pat lyngba ki jingmut bad ki jingpynkylla bathymmai katkum ka juk stad mynta.





