Ia soi soskular ka sorkar bad ki trai shnong ban pynneh ia ka tyllong ka wah Ganol

Tura, Nailur 22: U Myntri Rangbah ka Jylla Conrad K Sangma mynta ka sngi ula ong ba ka Catchment Area Portection act ka Jylla, bala pynlong ain la palat 35 snem mynta, ha ka sien ba nyngkong eh lah pyntreikam thik kumba ka long, da ka jingiasoi ia ka MoU bad ki Shnong ba kin iada ia ka tyllong um ka wah Ganol bad Umiew.

Haba kren ha ka jingialang ha ka Integrated Partner’s Support and Engagement Programme ha Tura, u Myntri Rangbah ula pynpaw ba watla ka ain iada ia ki catchment area kala don da ki phew snem, ka donkam ia ka jingsngewthuh bad ka jingbit jong ki Shnong ki Thaw ba kan treikam, ka lynti ka bym shym la lah pynurlong naduh u snem 1990.

“Ka jingiasoi MoU mynta ka sngi ka dei ka jingjop ba kongsan ka ban sah khana, da ka jingwan shakhmat ki shnong ki thaw ba kin iatreilang bad ka Sorkar ban iada ia ki catchment area kiba kongsan” ula ong, haba shim ia kane ka jingiasoi MoU kum ka kam kaba kongsan bha ha ka jingiakhun ka Meghalaya ia ka jingkylla ka suin bneng, haba khmih ia ka record ka Jylla ba jan kot 50% na ka jingioh ia u slap ba jur hapoh ka ri bad kaba la iasakhi ia ki jingktah jong ka jingkylla ka mariang.

Ia kane ka MoU la pynshong nongrim ha ka MegARISE programme, kaba bynshet ia ka jingkitkhlieh ban pynneh pynsah ia ki khlaw ki btap beit beit ha ka kti ki shnong. Ka dei ka externally aided project ba bei tyngka da ka kfw German Development Bank ha ka jingmang pynlut ba T.344.4 klur, kynthup ka jingiarap song pisa na shabar ba T.277.2 klur bad ka bhah ka Jylla ba T.67.2 klur.

Kala sdang treikam ha u Naiwieng 2022 bad la pyniaid haduh u Naiwieng 2029. Ka project ka kynthup ia artylli ki catchment kiba kongsan bha, ka Umiew catchment kaba dei ka tyllong umbam umdih ka Shillong Water Supply scheme bad ka Ganol catchment kaba weng ia ka jingkyrduh um ha Tura.

Ka jingheh jong ka jaka ban pyntrei ia ka project ka long 52,198 hectare ha ki 77 tylli ki micro watershed bad 226 tylli ki shnong. Ka Ganol catchment marwei ka long haduh 39,714 hectare ha ki 64 tylli ki micro watershed bad 132 tylli ki shnong, kaba long haduh 76% jong ka jaka baroh lang ban pyntrei ia ka project, kaba kdup ia saw tylli ki Block-Rongram bad Selsella ha West Garo Hills, Rerapara ha South West Garo Hills bad Samanda ha East Garo Hills.

Ula pyniasnoh ia ka project ban pynbiang ia ka jingdonkam um ha Tura, haba pynpaw ba ka jingiada ia ka Ganol catchment ka kyrshan ia ka Greater Tura Water Supply Scheme ba T.398 klur.

U Myntri Rangbah ula batai ia ka MegARISE bad FOCUS Plus kum ka jingweng ia ki jingeh ki nongrep na ki ar bynta : Ka FOCUS Plus ka kyntiew ia ka jingioh kamai kat kum ka aiom katba ka MegARISe ka iada ia ka um, ka khyndew bad ki khlaw kaba ka ioh ka kot ka shong eh ha ka.

Ha kane ka jingialang, u Myntri Rangbah ula pynlait ruh ia ka installment ba nyngkong jong ka FOCUS Plus 2026, da kaba phah mar T.2500 sha ki 1,14,000 ngut ki nongioh bynta ha baroh kawei ka Jylla, kaba kot baroh lang haduh T.28 klur. Kane ka kynthup ia 1,04,000 ki nongioh bynta kiba la don lypa bad 10,000 kiba dang shu register thymmai. U Myntri Rangbah ula aiti ruh ia ka MegARISE Community Award bad pynlait ia ka kali AGEY na ka bynta ki SHG hapoh ka MSRLS.

 

What Next?

Recent Articles

Leave a Reply

Submit Comment

*