Tura, Nailur, 02: U Myntri Rangbah ka jylla Meghalaya, u Conrad K. Sangma u la leit iadon bynta ha kaban rakhe iaka sngi burom jong ki nonghikai kaba 65, kaba la long mynta ka sngi ha Tura, lem bad kiwei ki nonghikai na kylleng ka Ri lum Garo bad ka jylla.
Ia katei ka prokram, la pyn kynmaw kum ka sngi ba la ai da ki khusnam ba la tip kum ka State Teachers’ Awards bad District Teachers’ Awards 2026, Best Scout Master & Guide Captain Awards bad ka jingiarap ha ka liang ka pisa pilain kaba hap hapoh ka Teachers’ Welfare Fund.
U Myntri Rangbah u la ai khublei ia baroh ki nongioh khusnam bad u la ong ba ka jingithuh bad ka burom kam dei tang ia kito kiba ioh pdiang iaki syrnot lane ki khusnam ha kane ka sngi. Hynrei, ka dei ruh bad ioh long lang ia uta ne kita ka nonghikai kiba don ha ki shnong khappud, kiba hikai marwei ha kawei ka skul. Kine ki nonghikai ki trei ia la ka kam khlem da don ba peit ne iaroh bad khlem da ioh jingthab kti na u paidbah. Ki leh ia kane tang namar ba ki tip bad sngewthuh ba u khynnah skul u shaniah bad shong tylli ha ka jingbha bad ka lawei jong ki.
Da kaba batai shai iaka jingngeit jong u, u Conrad u la ong, “Wat la ngi pynlut pisa katno katno ruh iaki iing skul bad ki mar ki mata. Wat la ngi pynmih ki rukom pynbeit ne ki policy kiba bun katno ruh, hynrei ka jingstad, ka jingshemphang bad ka jingsngewlem u nonghikai ki long kiba pynkylla iaka lawei u khynnah skul.
Ha u snem 2018, u Conrad u la pynkynmaw da kaba ong ba katba u ju kwah ban pynkylla iaka jingthmu ban tei bha iaka iing skul, hynrei ka jinglut ka kot sha ka T. 3,000 klur. “Nga la sdang ban peit bad ong ba ngam don kata ka T. 3,000 klur. Hynrei nga la ong to ngin ia sdang, watla ka dei 10 tylli ki skul. Kano kano ka lynti ba jngai ka sdang shwa na kaba nyngkong.”
Hadien hynniew snem, lyngba ka Mission Education, ka sorkar kala sdang ban kiew ha ka jingtei iaki iing skul palat 2,000 tylli ki skul jong ki khynnah rit jong ka sorkar bad suki suki la pyniar sha ki skul jong ki khynnah ba la heh klas naduh 427 haduh 545, ha kaba kane ka pyn wanrah iaka pule puthi kaba jan sha man ki thliew iing jong ki khynnah.
Na ka Chief Minister’s Special Development Fund (CMSDF), ka bynta kaba heh tam la siew sha ka pule puthi, kaba kynjoh kumba T. 150-180 klur na ka T. 300-400 klur baroh kaba lah pynlut ha ka 8 snem mang tyngka kiba la leit.
Nalor ka pisa kaba la wan lyngba ki CSR funds kaba la kynshew lut beit tang sha ka pule puthi, la pynlut sa kumba T. 600-700 klur lyngba ka tnat pule puthi.
Kane ka paw ha ki jingmih kiba ktah ia man ki thliew iing ka long 97.2% kiba pass percentage ha ka SSLC bad 86.6% ha ka HSSLC ha une u snem. Ka jingkiew na ka Class X sha ka XI kala kynjoh sha ka 82.1%, kaba la palat iaka bhah ka ri, nalor ka jinghiar kaba khraw ha ka jingiehnoh skul shiteng por ha ka secondary level.
Ka lad iada ban iaid palat iaki score lane ki jingkhein ha ka kyrdan jylla, ka sorkar kala shna iaka Meghalaya School Performance Grading Index (MSPGI) kaba kynthup ia baroh 11,443 tylli ki skul ha baroh 12 tylli ki distrik. Ia kine ki skul la bishar bad kynjoh lyngba 5 tylli ki tnat bad 43 tylli ki dak pynshisha, ha kaba ki point baroh ki long 1000. Ka skul kaba ioh score kaba ha khlieh tam kala ioh 930 point. Ka distrik East Khasi Hills ka don 48 tylli ki skul na ki 100 tylli ki skul kiba khraw tam ha ka jylla, katba ka Ri Bhoi ka don 16 tylli.
Ha Garo Hills, ka West Garo Hills ka long ka kaba hakhmat tam da kaba don 9 tylli ki skul ha ka thup 100 tylli ki skul kiba khraw tam ha ka jylla baroh kawei, 11 tylli ha ka thup 100 tylli ki skul sorkar kiba bha tam bad 7 tylli ha ka thup 100 tylli ki skul shimet kiba bha tam.
Ki skul bad ki dkhot pule kum ka Montfort PM SHRI LPS, Montfort Higher Secondary School, Dalu Govt PM SHRI Hr. Sec, Shyamnagar Govt PM SHRI School bad Tura Public School ki long ki skul kiba ioh iaka nam bad ka jingmih kaba bha tam.
Ha katei ka prokram la don lang ki heh nongtrei jong ka tnad pule puthi, ki nonghikai, nongioh khusnam, khynnah skul bad ki nongtrei.






