New Delhi, Nailar, 01: Ka Prokram Ethanol Blended Petrol (EBP) kadei ka sienjam ba kongsan jong ka ri ban kyntiew iaka jingshngain ka kam bording jong ka India, ban pynduna ka jingshaniah ha ka umphniang ba wanrah nabar ri bad ban kyrshan iaki nongrep katba ka iada ruh iaka jingshngain ha ka jingpynbiang mar bam.
Katto katne ki jingkam ba dang shen ki la pyni iaka dur ka bym dei pura bad kaba ialam bakla ia ka prokram. Ki jingpynshai kiba bud ki kren shaphang kine ki mat bad ki pyni ia ka jingshisha. Ka jingkam: Ka sorkar ka la die ia u khaw FCI uba shongdor T.37/kg sha ki jaka pynmih ethanol ha ka dor T.23/kg, kaba la wanrah iaka jingduhnong kaba T. 10,000 klur. Ka sorkar kala kam ruh ba ka ethanol ka kham rem dor ban iaka petrol, kumta ka E20 ka neh tang namar ka jingkyrshan pisa jong ki nongsiew khajna.
Ym buh jingma ha kaba iadei bad ka jingshngain ha ka jingioh mar bam ha kaba ka ethanol kam ju wan da kaba ktah ia kiba duk. Ka jingkynnoh kam dei tang kaba ialam bakla, hynrei ka pynkylla khongpong iaka jingshisha.
Man la ki symboh mar bam ki poi nyngkong sha ki jaka sam reshon (PDS), ka National Food Security Act (NFSA), ki skhim na ka bynta ka bha ka miat, bad ki jingbam ba dei ban buh lypa. Ym don wat uwei ruh u mar bam ba la thied ha ka MSP ba la rah noh sha ka ethanol shwa ban pynthikna iaka jingshngain ka jingpynbiang mar bam jong ka India.
Tang ia kaba tam, kaba la pynshisha da ka tnad Food & Public Distribution hadien ba la pyndep ia kawei pa kawei ka bynta jong ka jingpynbiang bam, la mynjur ban pynmih ethanol. Kaei kaba pyndonkam shisha ha ka prokram ethanol kadei ki marbam ba la sniew, u khaw ba la pra bad ki marbam bym iahap ban bam ki briew bad ki jingbam kiba lym kumta kin sa pyut ha ki jaka buh mar. Kane kam dei ka jingshim jingbam na kiba duk, hynrei ka pynkylla iaki jinglehnohei sha ka spah, ka pynduna iaka jingwanrah nabar ri bad ka pyniohnong shuh shuh iaki nongrep jong ka India.
Ka prokram ka nang iaid shuh shuh shakhmat. Lyngba ka Pradhan Mantri JI-VAN Yojana, ka India ka nang pyniar sted iaka ethanol 2G (bynta ba ar) na ki mar kiba tam na ka rep ka riang, kaba pynduna syndon iaka jingshaniah ha ki marbam.
Ki jingshisha ki long kiba shai ba ka sorkar ka iada shwa ia uwei pa uwei u symboh uba donkam na ka bynta ka jingpynbiang bam bad tang hadien kata ka pynkylla ia kaba tam bad ki mar ba la lehnohei sha ka bording kaba khuid. Ka jingkynnoh kam dei tang kaba bakla, ka kyntait iaki jingiada kiba pynlong iaka prokram ethanol jong ka India kawei na ki prokram kaba don jingkitkhlieh tam ha ka pyrthei.
Ia u khaw ym shym la peit kyrpang bad ka jingkam ka pynmih iaka jingmut ba ia u khaw FCI la die sha ki nongpynmih ethanol ha ka dor kaba duna bha. Kata ka long ka bym shisha. U khaw FCI u dei tang uwei na ki katto katne ki mar rep ba la mynjur ban pyndonkam ban shna iaka ethanol bad iaka dor la buh kumjuh kum ka rukom buh dor jong ka sorkar kumba long kiwei pat ki mar rep.
Ki tiar kiba pynmih Ethanol katkum u snem 2025 haduh 26 bad ka dor ka long u riewhadem u shongdor T. 71.86 shi litar, ka um ba pynmih na u pai ka shongdor T. 65.61 shi litar, ki mar bam ba la sniew ki shongdor T. 64/- shi litar, ka jinhkhleh ia ka kynja um ba la dep jar bha na ka um jong u pai ka shongdor T. 60.73 shi litar, katba u khaw FCI u shongdor T. 60.32 shi litar bad ka C-heavy Molasses lane ka um ba la khleh khatduh kaba la dep jar ban pynmih na u pai ka shongdor haduh T. 57.97 shi litar.
Ka jingbatai ha kane ka prokram kam shong ha u khaw. Ka pyndonkam ia kano kano ka mar rep ba la mynjur kaba don ha ka (Ethanol Supply Year) ESY 2023-24, ha kaba u khaw FCI um shym la noh synniang ei ei hynrei tang 0.02 persen na ka jingpynmih iaka ethanol.
Shuwa ka ESY 2025-26, ka bhah jong ka, ka la kiew sha ka 24.64 persen tang namar ba ki mar FCI kiba tam kila long kiba lah ban ioh hadien ba la pynbiang ia baroh ki jingdonkam jong ka jingpynbiang bam.
Ha kajuh ka por, ka bhah jong u riewhadem kala hiar na ka 42.6 persen sha ka 35.96 persen, kaba pyni ba ki nongpynmih ki shu bujli iaki jingbam bapher bapher katkum ka jingdon.
Katba iaka ethanol ym shym la shna da u khaw ba duna dor. La tei na ki mar rep ba la mynjur bad kiba bun jait, da kaba pyndonkam ia u khaw FCI tang ynda la don ki mar ba la tam hadien ba la pyndep ia kawei pa kawei ka jingkitkhlieh jong ka jingpynbiang bam.
Ka jingkylli kam dei la ka ethanol ka kham duna dor ne em hynrei ka dei hato ka jingiada iaka India ka long ne em kaba kham khlain bad ka jingshisha ka long ba kaei ba ki briew jong ka India kin hap siew lada kam don ka jingkhleh ethanol haba ki dor jong ka umphniang ha ka pyrthei kila kiew.
Haba ka umphniang jong ka India ka bym pat pynkhuid kala kiew haduh kumba $135 shi kolon, la antad ba ka petrol khlem ka jingkhleh ethanol kan shongdor kumba T.125 shi litar ha Delhi. Hynrei, ki briew ki siew T.94.77 shi litar namar ba 20 persen na man ka shi litar kadei ka ethanol ba la pynmih hapoh ka ri bad la thied ha ki dor kiba skhem, ba la iakut lypa kiba la iada na ka jingkiew dor jong ka umphniang ha ka pyrthei.
Ka jingmih na kane ka long ba ka jingtyngkai haduh T.30 shi litar ha ki jaka die umphniang. Kata ka dei kaba kongsan bad ba shisha jong ka jingkhleh lang ia ka ethanol, kam dei shaphang ka umphniang kaba duna dor tam man la ka sngi.
Kadei shaphang ban iada iaki briew jong ka India na ka jingkylla kaba jur ha ki iew umphniang ha ka pyrthei, ban pynkhlain iaka jingpynbiang iaka bording jong ka India bad ban buh kham bun iaka bai umphniang jong ka ri hapoh ka ioh ka kot jong ka India ban ia kaba phah shabar ri.
Ki jingmih na ka prokram ki paw shai ba ka prokram EBP ka la dep ban pynurlong palat T.197 lak klur ka jingpynlang iaka pisa kaba leit shabar ri bad ka jingbujli ia palat 316 lak metrik ton ka umphniang bym pat pynkhuid ba la wanrah nabar ri.
La dep pynduna palat 950 lak metrik ton ka jingpynmih iaka Carbondioxide (CO2) bad palat T.166 lak klur ka jingsiew sha ki nongrep bad ki nongpynmih ethanol, kaba pynlong iaka iew ha ka ri kaba skhem na ka bynta ki mar rep.
Ka jingthmu jong ka jingkhleh lang iaka ethanol ka long ban pynduna iaka jingshaniah jong ka India ha ka jingwanrah umphniang bym pat pynkhuid nabar ri, kaba dang pyndap haduh 88 persen na ka jingdonkam umphniang jong ngi. Ka dei ka jingiada na ka jingkiew dor umphniang ha ka pyrthei bad kam dei ka jingiakhun kaba man ka sngi halor ka dor.
Ka jingkhleh Ethanol kam dei ka jingai jingiarap jong ki nongsiew khajna hynrei kadei ka jingpynbiang bording jong ka India bad kala dep ban pynurlong haba ka jingeh ka wan.
