Ka Ri India kala shim kum ka nongialam ban iada ia mariang:Dr.P.K Mishra

New Delhi, Naiwieng 12: U Dr. P.K Mishra haba kren ha ka jingialang ba shisien shisnem kaba 20 jong ka Environment for Development (EfD) Network ha IIM Kozhikode la ong ba ka Ri India ka la shim ïa ka bynta kum ka nongïalam ha kaban jam shaphrang ha ka jingïada ïa ka rukom long jong ka suiñbneng ha kylleng ka pyrthei.

Haka jingkren u banjur halor ka jingpynïasnoh lang jong ki jingwadbniah, ka jinglum jingtip bad ki kyndon treikam na ka bynta ka jingpynïaid ïa ka rukom bam ba neh slem na ki 651 tylli ki distrik ba im ha ka rep ka riang, 310 tylli ki don ha ka jingma jong ka jingkylla ka suiñbneng la ong ba ïa ka jingpynkylla katkum ka jingdonkam jong ka thaiñ.

Ka sienjam u Myntri Rangbah Duh Ka Ri ha ka jingrakhe ïa ka International Year of Millets ka la wanlam ïa ka jingpynleit jingmut na kylleng ka pyrthei ha ka jingmyntoi ba ngi ïoh na ki ha ka juh ka por u la ia wer na ka bynta ka jingïatreilang kaba kham khlaiñ ha ka jingwadbniah bad ki kyndon treikam ha kylleng ki bynta ba shathie jong ka pyrthei’

U Principal Secretary sha u Myntri Rangbah Duh ka Ri, u Dr. P.K. Mishra, hynne ka sngi u la ïawer ïa ka jingpynïasnoh kaba kham khlaiñ jong ki kynhun wadbniah ka saïan, ka jinglum jingtip kiba bniah ha la ki bynta bynta bad ka jingthaw ïa ki aiñ treikam ba shong nongrim ha ki sakhi ban ïakhun pyrshah ïa ki jingeh ba ïasnoh lang jong ka jingkylla dur ka suiñbneng, ka jingïaineh jong ka kam rep kam riang, ka jingpeit jong ka jingshngaiñ ki mar bam bad ki jingbam ba tei ïa ki dkhot met.

Haba kren ha ka kynta plie pyrda jong ka jingïalang ba shisien shisnem kaba 20 jong ka Environment for Development (EfD) Network ha IIM Kozhikode, lyngba ka jingïakynduhlang ha ki durkhih (video conference), u Dr. Mishra u la ong ba ka jingkylla ha ka jinglong jingman ka suiñbneng ym dei eh tang ban peit na ka jingeh ba ïadei bad ka bor mariang, namar baroh ki jingmih jong ka, ki thew ruh sha ka jingseisoh ha ka rep ka riang, ka jingdon jong ki um, ka dor jong ki bam, ka jingkoit jingkhiah jong ki paidbah bad ka jingkamai jakpoh hi baroh kawei.

Da kaba pynpaw ïa ka jingdonkam ban ïaid kham shakhmat ïa ki sienjam treikam ba la ju shim ban khmih ïa ka jingshngaiñ ki mar bam, u la shem ba ka jingpynmih bam kaba pynbiang lut ïa baroh kam pat da biang.

Da kaba shimkhia ba baroh kin ïohbynta sha ki mar bam ba ïa kot dor da baroh, ki jingbam bapher bapher bad kiba tei ruh ki long kiba donkam hi kumjuh, khamtam ba ki jingpynjulor na ka bor mariang ki lah ban pynthut ïa ka jingdon bad ka jingkot dor jong ki symbai, ki soh, ki jhur, ka dud bad kiwei ki jait jingbam kiba tei.

Da kaba kdew ïa ka jingdonkam ban pynïar ïa ka jingthung ïa ki jait jingtep, u Dr. Mishra u la kdew ïa ka sienjam u Myntri Rangbah Duh ka Ri ha kaban pynïoh jaka ïa ka jingpynbna paidbah ka Seng Bah UN jong u 2023 kum ka International Year of Millets. U la ong ba kane ka sienjam ka la ïarap ban khring ïa ka pyrthei sha ka dor jong ki jingbam ba tei bad ka jingpynneh ha ka mariang lyngba ki jait jingbam millets, ha kajuh ka por da kaba kyntiew pat ïa ka jingpyndonkam ba salonsar kum shibynta ka jingpdiang ïa ki rukom pynïaid ïa ki jait jingbam kiba ïapher bad kiba neh slem.

Da kaba ïawer ban kylla noh sha ka region-specific climate adaptation ne ka jingpynmlien ha kaba ïadei bad ka jinglong ka suiñbneng katkum ka thaiñ, u Dr. Mishra u la kdew ba katkum ki jingkhmih bniah kiba hapoh jong ka ICAR National Innovations in Climate Resilient Agriculture programme, la ithuh kumba 310 na ki 651 ki district ba im ha ka rep ka riang ba ki dei kiba don ha ka jingma, ne kiba duna bha ban pynmih bam.

U la pynpaw ïa kane da kaba ïaban ïa ka jingdonkam ban wan shakhmat ban ïaleh pyrshah khamtam kiba ïadei bad ka jinglong jingman ka suiñbneng ha ki lyngkha ki risai, bad ym tang ban shu bud ïa ki aiñ ryntih ba la don lypa.

Ha kaba ïadei bad ka bynta jong ka jinglum jingtip ha kaban shna aiñ, u Dr. Mishra u la banjur ba ka jingpynkonsan kam dei ban long tang ban shu lum shuh shuh shibun sa kiwei ki jingtip, hynrei ban shimkhia ba baroh ki jingtip kin long kiba biang por, kiba lah ban shaniah, ban pynïahap bad kiba treikam.

U la ïawer ïa ka jingpyndonkam ba kham heh shuh shuh ïa ki jinglum jingtip ha ka distrik ba la phiah ha la ki bynta bynta ban ïarap ban ithuh ïa ka jingpher ha ka jinghap slap, ka jingdon um, ka jinglong ka khyndew, ka jingroi ki jingthung bad ka jingmih ki mar bam kiba tei.

Da kaba pynkynmaw ïa ki jingkut jingmut jong ka India ha kaba ïadei bad ka jingkylla ka suiñbneng, u Dr. Mishra u la ïaiban ba ka Ri ka thmu ban pynurlong ïa ki artylli ki jingthmu bakongsan kata ban long ka Ri kaba la roi ha baroh ki bynta ha shuwa u snem 2047 bad ka jingkynjoh ïa ka Net Zero emissions hashuwa u 2070, ha kajuh ka por da kaba ïada ïa ka jingroi jingsan ka ïoh ka kot, ka jingpynduna ïa ka jingduk bad ka jingpynbha ïa ka rukom im ba man la ka sngi.

U la pynpaw ba ka Nationally Determined Contribution na ka bynta u snem 2031–2035 ba dang shu mih shen jong ka India ka la ïai pynkhlaiñ shuh shuh ïa ka jingangnud ha kaban jop ïa ki jingeh pyrshah ïa ka bor mariang.

Da kaba kdew ïa ka jingïalam lynti jong ka Ri India ha kylleng ka pyrthei ban ïaleh pyrshah ïa ka jingkylla ka suiñbneng, u Dr. Mishra u la kdew ïa ki sienjam kum ka International Solar Alliance (ISA) bad ka Coalition for Disaster Resilient Infrastructure (CDRI), kiba pynphalang ïa ka jingtreiborbah ka India ha kaban jam shakhmat ha ka jingïatreilang bad kiwei kiwei ki Ri halor ki jingtei jingshna kiba da ka bording ba shngaiñ, bad kiba ïahap bad ka Mariang, ban pynneh ïa ka. U la ïaiban ba ka jingïaleh pyrshah ïa ka jingkylla ka suiñbneng ka donkam ïa ka jingïatreilang jong baroh, ki jingïasnohkti ba shem thymmai bad ki lad jingïarap kiba jubab ïa ki jingkylla bakongsan jong ki ri ha ka pyrthei.

Da kaba ïaiban ïa ka jingdonkam jong ka jingwadbniah ba ïatreilang bad kiwei ki ri, u Dr. Mishra u la ong ba ki Ri ha kylleng ki bynta ba shathie jong ka pyrthei ki ïakynduh ïa kijuh ki jingeh kiba ïadei bad ka jingkylla ka suiñbneng, ki jingpyndokam palat ïa ki mar poh khyndew, ka jingkylla ha ka rep ka riang, bad ka jingshngain ïa ki jingbam ba tei.

Ki rynsan kum ka Environment for Development Network ka lah ban leh ïa ka bynta bakongsan ha kaban pynïasnoh ïa ki jingwadbniah ha ka Jingpule bad ki jingeh ba ïakynduh bad ka jingshna aiñ, kaban pynïar ïa ka jingsam jingtip bad ban pynkhlaiñ ïa ka jinglah bor jong ki shlem pule.

What Next?

Recent Articles

Leave a Reply

Submit Comment

*