Nangalbibra, Naiwieng 12: Ka jaka ba don u dewiong ba shah ktah ha ka bor mariang kaba hap ha South Garo Hills shen kan sa ioh iaka jingkylla ba mar mar lyngba ki lad treikam ba lam khmat da ka imlang ka sahlang kaba la thmu ban pynioh biang iaka jaka ba itynnad bad ka lad kamai ja kpoh.
Ia kine ki jingtrei shitom, la pynpaw ha ka por ba don ka jingleit ki lad pathai khubor sha kane ka distrik kaba la pyniaid da ka Directorate of Information and Public Relations (DIPR) na ka bynta jong ki nongthoh kot khubor na ka nongbah Shillong.
Ha katei ka jingleit ki lad pathai khubor ka kynhun kala iohi iaka jingpyniasoh bad pynthymmai iaki jaka kiba la julor kiba wan na ka project MegLIFE (Meghalaya Livelihoods and Access to Markets Project) ha ki shnong Dobakol Awemong bad Agrenggitim hapoh Siju C&RD Block, ha kaba la pynkylla thymmai bad pynthymmai iaka khyndew kaba la sniew jong kane ka jaka buh ia u dewiong kaba kynthup lang kaba long 84.77 hektar.
Ka kynhun kala peit ruh iaka kper dieng synsar citronella ha Nangalbibra, kaba dei kaba la thaw ban pynroi iaka jingpynkhuid ka khyndew bad pynlong jingmyntoi na ka bynta jong ki briew ha katei ka district.
Na ka jingheh jong ka jaka ba la pynkhuid bad pynitynnad biang, 70.83 hektar la pyndap hapoh ka Assisted Natural Regeneration (ANR), kaba kynthup iaka jingthung iaki 400 tylli ki tynrai dieng rit ha man la kawei ka hektar ban pynshlur iaka jingmih bad jingheh jong ki jingthung bad ban pynbiang pat iaka jaka ba la julor.
Sa 13.94 hektar pat la pynwandur hapoh ka jingrep iaki phlang ba iwbih, khamtam eh u citronella bad u phlang shier, da kaba pyniasoh lang iaka jingpynbha iaka mariang ryngkat bad ki lad kamai ja kpoh na ka bynta ki paidbah ba shong ba sah ha kitei ki thain.
Kawei na kiba kongsan jong kane ka jingthmu ka dei ka jingthung ia u citronella ha ka shnong Agrenggitim, kaba la sdang ha u 2023 ha kaba la thung kumba 7 lak tylli ki phlang citronella ha kylleng ka jaka ba don 13.94 hektar. La thung ia une u phlang citronella da ka jingiashim bynta jong ki kynthei kane ka thain kiba na kane ka shnong.
Ki jingpyrshang ha Dobakol Awemong, Agrenggitim bad Nangalbibra ki pyni kumno ka jingiashim bynta lang jong ki paidbah, khamtam ka jingiadon bynta jong ki kynthei, ka iarap ban pynkylla iaki jaka ba la shah ktah na ka jingtih dewiong sha ki jaka ba don jingmyntoi, ha kajuh ka por ban kyntiew iaka jingpynbha pat iaka mariang bad ban ai ki lad kamai ja kpoh ba neh slem.






