Mynjur ka kynhun myntri sorkar ia ka VISTAR, haduh ka snem 2030-31

New Delhi, Naiwieng 05: Ka kynhun myntri jong ka sorkar pdeng, ba la pyniaid da u myntri rangbahduh ka ri, u Narendra Modi, hynne ka sngi kala mynjur ia ka skhim‘Viksit Bharat Initiative for Statistical Transformation, Analytics & Research (VISTAR)’ na ka bynta ka snem treikam 2026-27 haduh ka snem treikam 2030-31 ha ka jinglut kaba kot 4,371.10 klur tyngka.

Da kaba kyrshan ia ka thong jong ka Viksit Bharat 2047, ka skhim VISTAR ka dei kaba la pynwandur na ka byntaka jingiaid beit iaidryntih, ka jingkloi bad ka jinglong bala khreh na ka bynta ban pynbiang ia ki jingkhein jingdiah ha dien ha bud na ka bynta ban lah ban pyndep ia ka kam ha ka por kaba biang, ki jinthoh kiba biang wat ia ibarit eh ruh, ka jinglah ban iatreilang bad ki jingtipba la pynkhreh na ka bynta ka AI.

Ka skhim VISTAR kan ailad ia ka jingkylla na ka bynta ka jingsamia ki marpoh khyndew kaba long katkum ka jingdon kam ba kyrkieh ia ki mat treikam, ban kyntiew ia ka rukom treikam baroh kawei ha ka jingpynlongia ka jingwad bniah kaba heh, ka jingwad bniah ha ka rukom treikam, ka jingkylla ha ka digital, bad ka ki jingtip halor ka jingsynshar ia ka ri.

Ka skhim VISTAR kan kynthup ia baroh ki jaitkam ba iadei bad ki jingthoh jingtar bad ki jintip ha ka rukom pyniaid jong ka MoSPI bad kan don ia ka bynta ba kongsan na ka bynta ban kyntiew ia rukom buh jinghein jong ka ri.

Ki laitylli ki bynta jong ka skhim VISTAR ki long, Ka Comprehensive Statistical Operations and Strengthening of Ecosystem, Ka Support for Statistical Strengthening bad Ka Economic Census.

Hapoh ka bynta jong ka  Comprehensive Statistical Operations and Strengthening of Ecosystem, ka MoSPI ka tyrwa ban pynlong 59 tylli ki jingbishar bniah ha ka por jong ka FC kaba 16, haba ianujor bad ki 43 tylli ki jingbishar bniah kiba kham don kam ia kiba la dep ban pynlong kham hashwa.

Kiba lah ban pyndap ia ki jingduna kiba kham kongsan ha ki ba buntylli ki tnat treikam, kumta, kan iarap ban pynbha ia ka jingshim rai bad kan kham pynkloi ia ka jingwanrah ia ki mat treikam ki biang.

Nalor kane, da kaba teihalor ki jingkylla ba dang shen jong ka digital ha ka jingstad teknoloji kala pynlah ia ka jinglum jingkhein  bad ka jingpynphriang ia ki jingtip kaba pynshong nongrim ha ki nongpyndonkam, ka MoSPI kan pynleit jingmut ha ka jingpyndonkam ia ka digital ha ka ban buh jingkhein ia baroh ki jingtip bad pynrungia  ka jingstad Artificial Intelligence bad ka Machine Learning ha ki jingtreikam kiba man ka sngi, khamtam eh na ka bynta ka jingbuh jingkhein, ka jingpynshisha bad ki jingbatai babniah.

Ka MoSPI ka dang pynkhreh ban pyllaitia ki rukom buh jingkhein ba thymmai, ba kynthup ia ka Headline Index of Services Production, ka Index of Unincorporated Sector Enterprises. Ka  MoSPI kantei ha ka nongrim jong ka jingbuhryntih ia ki jingkheinkum ka jingpynsuk ban sngewthuh ia ki jingbuh jingkhein, ki jingkheinkibalah ban pule da ki kor ki bor,kiba lahban iatreilang, ban iasam ia ki kyndontreikam, bad ka jinglong kyrpang da ka jingpynwandur bad kiweikiwei.

Ban pynduh ia ki tnat treikam kiba trei kam marwei bad ban kyntiew ia ka prokram, ban pyndunaia ka jingpynbud, bad ban plie  lad plie lyntina ka bynta ka jingshim rai ba la lam khmat da ka AI ha baroh ki kyrdan trei kam jong ka sorkar.

Da kaba pyndon kam da kiwei pat ki lad ki lynti- kum ka mobile phone, ka scanner, bad ka e-commerce –ka MoPSIkan don ia ka thong na ka bynta ban wanrah da kiwei pat ki rukom khmih bniah kiba khambha ban ia kiba jupyndonkam, kan kham pynduna ia ka jingkit ba khia jong ki nongbisharbniah, kanpyndap ia ki jingduna jong ki jingbuh jingkhein, bad pynkhlain shuh shuh ia ka jingwanrah ia ki mat treikam kiba long katkum ka jingpynshisha.

Shuh shuh, ka MoSPI kan pynthikna ia ka jinglah ban pynkhlain ia ka rukom treikam bad pynbha ia ki lad ki lynti na ka bynta ki samla bad ki nongwad bniah lyngba ka skhim Internship na ka bynta ki khynnah pule bad ki jingtyrwa jong ki jingwad bniah na ki jaka pule bad ki jaka wadbniah.

Hapoh ka jingkyrshan jong ka Statistical Strengthening (SSS) ,yn ai jingiarap pisa sha ki sorkar jylla bad ki Union territory lyngba ka jingpynwandur thymmai, ka rukom treikam kaba pyniasoh (SSS 2.0). Ka jingthmu ka long ban pynleit jingmut ha ka ban tei ia ka jinglah ha ka kyrdan jong ki jylla ha ka ban pynmih ia ki jingkhein kiba biang bha, kiba bniah ha ki distrik bad kiwei kiwei pat ki kyrdan treikam kiba rit.

Ban wanrah ia ka rukom buh jingkhein tynrai, bad ban pynrungia ki jingpyndonkam ia ki jingbuh jingkhein ha ka jingpynwandur ia ki mat treikam. Ka MoSPI kan ai ka jingkyrshan ban pynhehia ka jingpynmih ia ki jingbuh jingkhein ha ki kyrdanjong ka distrik bad ki jingbuh jingkhein jong ki nongbah kiba la palat million ha ki jingkhmih bniah jong ka ri  nuksa., ka PLFS, Ka HCES, ka ASUSE) kumjuhruh ha ka jinglumlang ia ka GDP ha ki kyrdan jong ka jylla/distrik bad ia ka IIP ha ki kyrdan jong ka jylla.

Hapoh jong ka Economic Census (EC), ka MoSPI kan sa shim ia ka jinglum jingkhein jong ka 8th Economic Census (EC) ryngkat ka jingiatreilang bad ki jylla bad ki union territori ka ban ai ia ki jingkhein ba bniah bad ia ki jingtipbabniah jong baroh ki jingtrei ki bymia dei bad ka rep ka riang bad ia ka jingthungia ki nongtrei, kata, haduh ki kyrdan jong ka Gram Panchayat bad Ward, da kaba ai jingkheinia ki tnattreikam ki bym pat ithuh da ka sorkar bad kan long ruhkum ka nongrimna ka bynta ban wanrah ia ka National Statistical Business Register (SBR) na ka bynta ban pyntyllun ia ka jingkhmih bniah ia ki jakatrei kam ba la buhthong.

Ka jingbuh jingkhein ia ka ioh ka kotkan long kaba don kam haduh katta katta na ka bynta ki nongpynwandur bad ki nongthaw ia ki mat treikam ha ki kyrdan jong ka ri bad hapoh jong ka ri, ki ban ialamlynti na ka bynta ka jingbuh jingkhein jong ka jingnohsynniang jong ki tnattreikam ki bym pat ithuh da ka sorkar sha ka ioh ka kot jong ka ri ne ka Gross Domestic Product (GDP).

 

What Next?

Recent Articles

Leave a Reply

Submit Comment

*