New Delhi Nailur 03 : Ka jingïaid lynti jong ka India ha ka liang ki Semiconductor ka la poi sha ka thong ba kongsan mynta ka sngi ha kaba ïa ki Made-in-In-India chip ba nyngkong la aiti sha u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi da u Myntri ka tnat Electronics and Information Technology ka sorkarpdeng u AshwiniVaishnaw.
Ia kaba la sdang ha u bnai Nohprah 2021, ka India Semiconductor Mission ka la lah ban kylla na ki jingioh jingmynjur sha ka jingpynmih mar tang hapoh lai snem shiteng, ka kam kaba u Myntri Sorkar Pdeng u la ong ka dei ka por jong ka jingsngew sarong ha kaba u la ai jingsngewnguhïa u Myntri Rangbahduh ka ri na ka bynta ka jingïohijngai, ka mon kaba khlaiñ bad ka jingtreikam kaba skhem jingmut.
U myntrisorkarpdeng u Vaishnaw u la ong ruh ba, na ka jingkiew jong ka GDP kaba 7.8% sha ka jingkiew jong ka kam semiconductor da ki chip ‘Made in India’ ba nyngkong – ka Bharat ka ieng kum ka nuksa jong ka jingryntih:
U myntrisorkarpdengVaishnaw u la ban jur ba ka jingthmu jong ka India ha kaba iadei bad ki semiconductor ka dei kaba la tei halor ka jingburom ia ka intellectual property rights, kaba kyrshan ia ka jingkyntiew ia ka kam baroh kawei, bad kaba kyntiew ia ki rukom iatrei lang bad ki paralok na kylleng ka pyrthei.
“Ka India ka la juleit sha ka pyrthei kum ka paralok, kaba wanrah ïa ka jingroilang bad ka jingïatreilang kaba jop lang,” u la ong, da kaba bynrap ba kane ka jinglong ka dei kawei na ki bor ba khlain tam jong ka India ha ki kam pynbiang mar ha ka pyrthei.
12 tylli ki Memorandum of Understanding (MoU) la pynbna ha ka por jong ka Semicon India 2025. Kine ki jingiateh ki peit bniah ia ka jingkyntiew ia ka jingpynmih ia ki mar, ban pyniar ia ki bor treikam ban ai jingshakri, bad ban pynkhlain ia ka kam kyntiew ia ki sap, da ka jingthmu ban tei ia ka ri kaba lah ban shaniah halade bad kaba la pynkhreh na ka bynta ka lawei.
Ban pynkhlain shuh shuhia ka jingsaindur thymmai, u Vaishnaw u la pynbna ia ka jingsdang ia ka Deep Tech Alliance, ha kaba la dep ban kular ban pynlut haduh shi billion dollar.
Ha kaba sdang da kaba pynleit jingmut ha ki semiconductor, ka Alliance kan sa pyniar sha kiwei pat ki bynta kum ka bor ding kaba khuid, ka biotechnology, ki quantum teknoloji, bad ka haw haw. U Myntri u la ong ba kane kan ai ka jingkyrshan pisa kaba donkam bha na ka bynta ki karkhana deep tech kiba dang mih.
U myntri ka sorkarpdeng u la ong ba ka jingpynthymmai ia ka Semiconductor Laboratory, Mohali ka dang iaidshakhmat bha, kaba thmu ban kyntiew ia ka jinglah pynmih mar, kaba thmu ban kyntiew ia ka jinglah pynmih ia ki mar thymmai, bad ban pynkhlain ia ka bor shna mar jong ka India ia ki mar kiba heh dor.
Hadien ka jingjop jong ka ISM 1.0, ka Sorkar ka pynkhreh ruh ban sdang ia ka ISM 2.0, ka ban pyniar ia ka jingkyrshan ia ki fab, ki unit OSAT, ki tiar ba kongsan, bad ki mar ban kynthup ia baroh ki kam semiconductor.
U myntrisorkarpdeng u la ong ba ka jingshalan mar shabar ri kan long ka bynta kaba kongsan jong ki shiphew tylli ki projek ba la ioh jingmynjur, ban pynthikna ba ki chip ba la shna ha India kin shakri ia ki iew hapoh ka ri bad ka pyrthei.
Ki jingpule ba laitluid ki pyni ba ka jingpynmihia ki mar ha India ka la long lypa 15–30% kaba kham jemdor haba ianujor bad ki jinglong jingman ha kylleng ka pyrthei. U Vaishnaw u la ong ba ka India kam jukyrkieh ban ai jingmynjur ia ki projek hynrei ka pynthikna ïa ka jingbishar bniah na ka bynta ka jingkiew kaba iaineh.
Lyngba ka jingdon ki ar tylli ki fab kiba la don lypa bad kiwei pat kiba dang don ha ka jingpynkhreh, ka India ka dang tei ïa ka bor ha ka kam ha kaba, shisien ba la buh ïa ka nongrim, ka jingroi ka kiew stet bha.
Ha ka SEMICON India 2025, uwei pa uwei u nongshim bynta ba kongsan jong ka pyrthei ha ka kam semiconductor, kynthup ïa ki nongïalam kiba iadei bad ki mar ki mata kum ka ASML, Lam Research, Applied Materials, Merck, bad Tokyo Electron, ki la iadon bynta.
U Vaishnaw u la ong ba ka jingïashim bynta jong ki ka pynpaw ïa ka jingshaniah kaba skhem ba ka pyrthei ka don ha ka mission semiconductor jong ka India, kaba la pynïaid hapoh ka jingïalam jong u Myntri Rangbahduh ka ri u Narendra Modi.
Ha ka sienjam kaba kyrpang, la aiti ruh sha u Myntri Rangbah haduh 20 tylli ki chip ba la shna bad saindur da ki samla pule na India ha Semi-Conductor Laboratory (SCL).
U Vaishnaw u la pyntip ba da ki 78 tylli ki skulbah ha kylleng ka ri kiba pyndonkam ïa ki tiar jong ka EDA, ka India ka dang tei ia ka sap kaba la long jan 20% jong ka bor treikam jong ka pyrthei ha ki kam semiconductor. Ka jingkyntiew ia ki sap bad ka jingsaindur, u la ong, ka dang long ka bynta kaba kongsan jong ka thong.
Ka India ka dang kyntiew ruh ia ka kam saindur bad ka kam startup jong ka, ha kaba palat 28 tylli ki startup ki la kiew na ki projek sha ka jingpynmih mar.
Ki MoU ba dang shen ki kynthup ia ki chipset IoT ba pura bad ki kor ring dur, katba ki jaka pule kum ka IIT Madras ki la pyllait ia ki microcontroller ba shna hapoh ka ri.
Ka skhim Design Linked Incentive (DLI) ka la pynmih ia ka thup jong ki IP kiba kordor, bad la ithuh ia 25 tylli ki mar ba kongsan ban kyntiew.
Da ka jingantad ba ka kam kan poi sha ka USD 1 trillion ha u snem 2030 bad ka jingkhlain jong ka India ha kaba iadei bad ka sap, ka jingshaniah, bad ka teknoloji, ka ri ka la pynkhreh ban long ka nongialam ha ka pyrthei ha ki semiconductor, kaba pynurlong ia ka jingthmu jong u Myntri Rangbahduh ban pynlong ia ka India kum ka jaka pdeng jong ki kam semiconductor jong ka pyrthei.
Ki MOU / Jingpynbna ha ka SEMICON India 2025
- Ka MoU hapdeng ka Tata Electronics bad Merck ban kyntiew ia ka bor treikam kaba iadei bad ki Semiconductor ha India ha kaba iadei bad ka jingshna bad ka packaging
- Ka MoU hapdeng ka Tata Electronics bad Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC_ ban kyntiew ia ka jingsaindur ia ki semiconductor hapoh ka ri bad ruh ia ka kam IP
- Ka jingpynbna ban sdang ia ka jingiatreilang ban shna ia ka localized automative camera module ba nyngkong jong ka India, ba la sdang da ka KaynesSemicon ha ka jingiatreilang bad ka SPARSH-IQ. 3rdiTech, Focally bad SenseSemi Technologies
- Ka jingpynbna ban pynbiang ia ki MEMs Microphone & Advanced Semiconductor Package ba nyngkong jong ka India da ka KaynesSemicon ha ka jingiatreilang bad ka Infineon
- Ka jingpynbna ban saindur lang ia ka Make-in-India Secure Chip, kaba don ka Smart Operating System, ba la saindur ban aibor ia ki digital identity solution ba thymmai – kum ki electronic passport – ba la shna da ka L&T Semiconductor ha ka jingiatreilang bad ka IIT Gandhinagar bad C-DAC
- Ka MoU hapdeng ka L&T Semiconductor bad IISc Bangalore ban tei ia ka National Innovation Hub ban wadbniah shaphang ki semiconductor bad ka jinglong nongialam ha ki kam quantum
- Ka jingpyni ia ka IoT Evolution Board ba nyngkong jong ka India kaba pyniasoh ia u VEGA processor ba shna hapoh ka ri da ka C-DAC ba lah ban pyniasoh Bluetooth bad LoRa da ka Indiesemic – Ka startup ba la khlieh da ka longkmie ha Gujarat
- Ka MoU hapdeng ka NIELIT bad Singapore Semiconductor Industry Association (SSIA) ban kyntiew ia ki sap semiconductor, ka jingpyniasoh ia ki jaka pule bad ki kam semiconductor bad ka jingkyntiew ia ka bor treikam ha ki teknoloji semiconductor
- Ka MoU hapdeng ka ISM bad New Age Makers Institute of Technology (NAMTECH) ban pynbiang ia ka rukom iatrei lang ban pynbiang ia ki sap ba la pynkhreh ia ka lawei na ka bynta ki kam startup ba nang iar jong ka India, ha ryngkat ka jingkyntiew ia ka jingwadbniah bad ka jingsaindur thymmai kaba iahap bad ka rukom treikam jong ka ISM
- Ka MoU hapdeng ka Arizona State University bad India Semiconductor Mission (ISM) halor ka jingiatreilang ha ka kam scien bad ka jingai jinghikai
- Ka MoU hapdeng ka C-DAC, Synopsys, bad IIT Madras Pravartak ban pynbiang ia ki Synopsys IP sha ki kompani ba la ioh jingbit hapoh ka skhim DLI
- Ka jingpynbna shaphang ka jingkyrshan ha ka jingsainduria ki kompanibba la ioh jingbit hapoh ka skhim DLI kaba kynthup ia kine harum:
IP core na
- a) ITC Korea
- b) Secure IC
- c) Cadence Design Systems
- d) Analogue Bits
Ki mar EDA na
- a) SimYog Technologies
- b) Cadre design systems
Ki jingshakri Post Silicon Validation na
- a) Emerson Global
- b) Smartsoc Solutions
- c) Cyient Semiconductor
Ka SEMICON India ka dei kawei na ki 8 tylli ki SEMICON ba pynlong man la u snem ha kylleng ka pyrthei ba la pynlong da ka SEMI kaba wanrah lang ïa ki nongpynïaid bad ki riewshemphang ba pawkhmat ha ka rukom shna ïa ki semiconductor ha ka pyrthei.
Ka jingïalangkabansa wan ka dei ka jingsdang jong ka jingïaid lynti sha ka lawei jong ka jingsaindurïa ka teknoloji, kaba kyntiew ïa ka jingïatreilang bad ka jingpynneh ha ka kam semiconductor ha kylleng ka pyrthei.
Ka SEMI ka dei ka seng jong ki karkhana ha ka pyrthei kaba pynïasohïa palat 3,000 tylli ki kompeni ba long dkhot bad 1.5 million ki riewshemphang na kylleng ka pyrthei ha ka kam saindur bad ka jingpynmihïa ki semiconductor bad ki jingsaindur ha ki mar elektrik bad ruh ki kam shna mar. Ki pynstedia ka jingiatreilang jong ki dkhot ha ki lad ki lynti ban weng ia ki jingeh ba heh duh ha kane ka kam lyngba ki prokram bapher bapher.
Ka India Semiconductor Mission (ISM) ka dei ka jaka treikam kaba laitluid kaba hap hapoh ka tnad Electronics and Information Technology (Meit Y) jong ka sorkar India. Ka dei kaba don ka bynta kaba halor tam ha kaba iadei bad ka Semicon India Programme ban wanrah ia ka jinglong jingman jong ka kam semiconductor bad kam shna display ha India kaba iaineh bad kaba iaid iew ha kylleng ka pyrthei.
Ka ISM ka bishar bniah ia ki jingtyrwa, ban pynsuk ia ki jingiatreilang ha ka liang ka teknoloji, ban peit ia ka jingiatrei hapdeng ka sorkarpdeng bad ki sorkar jylla, bad ban pyniaid ia ki jingai jingkyrshan pisa.
Ka jingthmu ba kongsan jong ka thong ka long ban pynskhemïa ka India kum ka jaka ba lah ban shaniah ha ka pyrthei na ka bynta ka jingshna ïa ki semiconductor bad ki tiar elektrik, ban pynthikna ïa ka jingshngaiñ ha ka liang ka ioh ka kot bad ka jingshaniah ha lade ha ka liang ka teknoloji.






