Shillong, Jylliew 29: Kaa Jaiñtia National Council JNC Central Executive Committee bad ka Jaiñtia Students’ Union Central Body ka la khot iaka jingialang ba kyrkieh ha kaba iadei bad ka kwah tih mawshun ka Shree cement ha Lum Syrman Elaka Nongkhlieh East Jaiñtia Hills, ha kane ka Sngi saitjaiñ 27 tarik ha ophis treikam ka JNC.
Ha ka jingialang kiba la wan ban ia shim bynta daki trai jaka, ki nongrep, u ma Reachingson Siangshai nongtrei mon sngewbha, ki nongshong shnong ka shnong Daistong bad kiwei kiwei naka Elaka Nongkhlieh ha ryngkat ki dkhot Jong ki ar seng.
Haba kren shaki lad pathai khubor u President ka JNC bah Sambormi Lyngdoh ula ong ba hadien ka jingpyn pulom iaka public hearing ka Shree cement haka 22 may daki nongshong shnong ka Elaka Nongkhlieh, Ka Hima Sutnga youth federation ka elaka Sutnga bad ka JNC, JSU, hynrei ka jingialeh kam pat kut.
ka jingialang ha ka sngi saitjian ka long kaba jop, lah iakren sani bha, ha kaba lah ioh jingtip shuh shuh ba ymdei tang ka 217 hectares kaba ka Shree cement ka thmu ban tih mawshun kan long haduh 652 Hektar, katba ka 217 kan dei tang ka bynta kaba nyngkong.
Ki nongshong shnong Jong ka Elaka Nongkhlieh kila shah shet kylla haka shree cement bad ki agent Jong ka kiba don bynta lang bad ka sorkar jylla.
Haka jingshisha kumba la iathuh ba iaka cement plant lah iakut haka dorbar elaka ban shna iaka shabar Jong ki shnong shaka jaka kaba tip kum ka “Lum Ryngksan” hynrei lah pynkhein iakane ka rai da kaba rah iaka plant hapoh ka shnong Daistong, kaba kham sngewsih baki nongrep ka shnong Daistong kila shah ktah bha ba wat ki lynti iaid shaki jaka rep ruh lah shah pom noh naka jingpyntrei ia kata ka karkhana dewbilat Jong ka Shree cement.
Haka jingialang bad ki nongrep bad ki trai jaka ka elaka ngi la shim iaka rai Rangbah ban pynlong iaka jingiaid Rally ha sor jowai ban tur sha ophis treikam ka JHADC, kumba ngi tip shai ba iaka district council lah ai bor daka 6th shedule ban iada iaka khyndew ka shyiap hynrei kaba sngewsih ka long ba haduh mynta ka JHADC ka dang iohthiah hakane ka bynta.
Kumba lah ioh jingtip bad kaba pynlyngngoh ruh iangi ba kumno iaki trai jaka kiba lah don lypa ka pata ha lum Syrman, hynrei u Dolloi ka Elaka Nongkhlieh pat u register pynban iakita ki jaka hadien bad ka JHADC ruh ka kloi ban ai pata ia kita, kane ka dei shisha ka jingiuhroit iaka hok ki nongshong shnong ka Elaka bad dei hangne bangi la rai ban pynlong iaka jingiakhih ban kyrsiew thiah iaka JHADC.
Ka jingiakhih kan long ruh haki ar bynta kata ban dawa iaka hok ki nongrep bad ki trai jaka bad ban dawa sloit noh iaka jinglong Dolloi Jong u Dolloi ka Elaka Nongkhlieh namar ba u lah pynkhein iaki aiñ ki kyndon ka District Council.
katkum ka Sanad treikam bala pynmih naka JHADC shaki Dolloi haka point kaba 7 ka kdew “Ba phim dei ban ai No objection certificate ne permission ban survey ne pyndonkam ia kano kano ka jaka khyndew ne khlaw la kidei Jong ki riew shimet ne jaka Paidbah sha kano kano ka company khlem ka jingioh jingmynjur naka dorbar elaka bad ka jingioh jingmynjur naka District Council”.
Ia kane lah iohi shai iaka jingpyrshah jur Jong ki khun ka elaka, bad haduh mynta ympat tip laka district council ka lah ai ne em iakata ka jingmynjur ia u Dolloi ka Elaka Nongkhlieh ban pdiang ne ai NOC iaka shree cement ha Lum Syrman.
Haba ki peit iaka aiñ bala shna daka district council kaba ioh jingmynjur ruh na u Governor kaba tip kum ka “The Jaintia Hills Autonomous District Establishment of Elaka, Village and Election, appointment, power and jurisdiction of Dolloi, Sirdar and Waheh Chnong” katkum ka para ba 11 Jong kane ka aiñ.
Kane ka kren shai baka district council ka don iaka bor ban pynduh pyndam ia uno uno u Dolloi lada u pynkhein iakino kino ki aiñ ka district council, lada ngi peit haka section 1 Jong ka para 11 haka point ba san ka kren shai “ba lada uno uno u Dolloi u iuhroit iaka hok lane ialam bakla iaka elaka ka district council kalah ban weng syndon ia u naka kam Dolloi”.
Te lada ngi phai ia kaei kaba lah jia bad ka case Jong ka Shree cement ngi iohi ba u Dolloi ka Elaka Nongkhlieh u lah pynkhein lut iakine ki aiñ baroh Jong ka district council.
Na kane ka daw ngi ka JNC, JSU bad ki nongrep, ki trai jaka ka Elaka Nongkhlieh ngin tur sha JHADC ban dawa pynduh noh shisyndon ia u Dolloi bad ban bishar iaka hok Jong ki khun ka Elaka Nongkhlieh.
Kine ki ar seng ki iohi ruh iaka jingkren u myntri rangbah ka jylla u Conrad Sangma uba ong baka shree cement kalah bud ryntih thik iaki aiñ ka sorkar, te ka jingkylli ki kwah ban buh ia u myntri Rangbah ba ka jinglehbor iaki khyndew ki jaka Jong ki nongshong shnong ka Elaka Nongkhlieh hato don mo kata ka aiñ ne ka bor kaba ai jingbit iaki company ban iuhroit bad knieh bor iaka jaka Jong ki.
Ka JNC bad JSU ngi ieng skhem haka nongrim ban iada iaka khyndew ka shyiap ,ki pradoh prasnam bad lyngba kane ka khubor ki khot ki wer iaphi ki khun ka Ri Jaiñtia kumba juh Ong ka ktien ba “Kawei ka dkhot met ka pang hynrei ka ktah lut ia baroh ka met” bad lada kawei ka shnong ka shah iuhroit ka ktah lut iaka hok ka burom ka Ri Jong ngi.
Na ka liang ki ar seng ki kyrpad jur ban wan sha kane ka jingiaid paidbah ha jowai haka 14 tarik july 2026, te ngi khot ngi wer ruh iaki para sengbhalang kiba sngewkhia iaka Ri bad ka jaidbynriew ban iasoh lang bad ki ar seng lem bad ki nongrep, ki trai jaka ba kin pynbor iaka Sorkar ba phim dei ban iuhroit iaka hok ki paidbah.
Kine ki ar sngi ki pynsngew ba ym dei ban kheinpoh ki nong Jaiñtia bad phim don hok hi ruh ban iuhroit ne aibor iaki company bakin iuhroit ne knieh jubor iaka jaka Jong ngi.
Ka khubor kaba shai ki phah shaka sorkar ba lada u CM u nud ban sait naka bynta ka Shree cement balei u suki pat balei um kren naka bynta kine ki trai jaka ki nongrep kiba shah iuhroit.
Ki ar seng ki kwah ruh ban phah ka khubor kaba shai shaki nong mihkhmat Naduh ki MLA ki MDC ba wat lehkai bad ka hok u Paidbah ioh kan pluh ka ding ha Ri Jaiñtia lane ban shah knieh wat ka Synshar khadar.





