Ka sienjam ha ka kam ai jingsynshar ka Ri India lyngba ki lad digital: Vaibhav

New Delhi, Jymmang 17: Ki kam digital jong ka India ki la kiew stet bha, bad ki rynsan online mynta ki don ka bynta kaba pdeng ha ka kam iakren jong ki briew bad ruh ka jingioh jong ki ia ki jingtip. Kane ka la wanrah ruh ïa ki jingeh kiba thymmai ha ka jingkitkhlieh bad ki jingma ha ki kam online, bad ki rukom pynïaid kiba la don lypa ki donkam ban kylla katkum kane.

Ha kane ka jinglong jingman, ka jingtyrwa jong ka tnad Electronics and Information Technology ban pynkylla ïa ki kyndon jong ka Information Technology (Intermediary Guidelines and Digital Media Ethics Code) Rules, 2021 ba la pynmih ha ka 30 tarik u Lber, 2026, ka dei ka sienjam ban pyndap ïa ki jingduna ha ka rukom treikam jong ka ri India.

Ka jingthmu jong ka jingpynkylla thymmai ka long ban pynkhlain ia ka jingbud ryntih da ki nongpyniadei ryngkat bad ki jingpynshai, jingai jingmut, bad ki jingbthah ba la pynmih da ka Tnad hapoh ka Bynta II bad ban kyntiew ia ka jingtreikam jong ka jingpeit bniah jong ki ain ia ki rukom pynbeit ia ki jingdon hapoh ka Bynta III kiba iadei bad ki digital media.

Nyngkong, ka dei ka jingpynshai shaphang ki jingkitkhlieh ban buh ia ki jingtip katkum ki Rules 3(1)(g) bad 3(1)(h). Ka jingpynkylla ba la tyrwa ka pynshai ba ki jingdonkam ban buh ia ki jingtip katkum ki Rule ki long ha ryngkat ki jingkitkhlieh katkum kiwei pat ki ain kiba treikam.

Kane ka weng noh ia ka jingbym shai kaba la ailad, ha ki por, ia ki nongpyniadei ban shim ia ki rukom bud ia ka ain kiba la phiah ne kiba rit eh. Ka aiñ IT kam shah ïa ki rynsan digital ban treikam marwei.

Ki dei ruh ban bud ia ki ain kiba iadei bad ka jingpynshitom, ki kyndon pisa tyngka, bad ki kyndon kiba treikam tang ha ka kam jong ki. Ha kata ka jingmut, ka jingpynshai ka don jingmut bad ka long kaba donkam. Kaba kongsan ka long ba ka jingpynkylla ka dei shaphang ka jingbuh jingtip, ym ka jingioh ban rung.

Ka jingpynpaw ia kum kine ki jingtip ka dang iai bteng ban sah hapoh ki rukom treikam ain bad ki jingiada jong ka ain. Watla ka kyndon ba pura ha kaba iadei bad kane lah ban khein kum ka jingdonkam.

Ka jingpynkylla ne wat ka jingbuh khlem kut ia ki jingtip jong ki nongpyndonkam da ki nongpyniaid tang namar ba ki tiar ain bapher bapher ki pynjari ia kum kine ki jingdawa khlem da kdew sha ka jingpynbeit ia ka jingthmu ne ka jinglong katkum ka jingdonkam.

Lah ban pynmih ia ka jingpynshai ban pynduna ia kum kine ki jingsngewkhia, lada ka jingsngewkhia ka mih ha ka por kaba biang.

Kaba ar, la ai jingmut ban pynrung ia ka Rule 3(4), kaba pynlong ia ki jingai jingmut, ki jingpynshai, bad ki rukom treikam ba thikna (SOPs) ba la pynmih da ka Tnad sha ki jingkitkhlieh kiba tehsong kum ka jingpeit bniah kaba dei katkum ka kyndon 79 jong ka IT Act.

Ka kyndon 79 jong ki Rule ka la ai ïa ki nongpynïasoh ïa ka “Safe Harbour” na ka bynta ki kam jong ki nongpyndonkam, tangba ki dei ban bud ryntih ïa ka jingpeit bniah bad kim dei ban ïashim bynta ha ki kam be-aiñ.

Kane ka la trei kum ka jingda ban khanglad ia ki nongpyniaid ba kin hap ban peit bniah ia ki kam kiba bun bha kiba la pynmih da ki nongpyndonkam.

Ka Supreme Court, ha ka mukotduma Shreya Singhal pyrshah ïa ka Union of India kala ong ba ka “safe harbor” kala ju ïada ïa ki nongpynïaid na ka jingkitkhlieh na ka bynta ki kam jong kiwei pat ki briew katba ki dang treikam katkum ka “jingtip ba shisha” shaphang ki kam be-aiñ.

Kane ka la long kaba kongsan bha ha kaba pynneh ia ki rynsan kum ki jaka ba pdeng na ka bynta ka jingiaiad jong ki jingtip.

Hynrei ki kam digital ki la kylla bha naduh kata ka por. Ki rynsan kim dei shuh tang ki nongpyniaid ki bym don bynta. Ka jingheh bad ka jinglah jong ki ban pyndonkam ia ki algorithm ka la pynkylla ia ka rukom jia ki jingma online bad kumno ki ktah ia ki briew.

Ha kane ka jinglong, ka model kaba pyndep tang ia ki hukum jong ka iingbishar ne ki jingpynbna ba pura ka i kumba ka nang kham sniew. Ka kyndon 3(4) ka pyndap ia kane ka jingduna da kaba pynlong ia ka jingsynshar kaba kham bun lad.

Kam pynduh ia ka jingdonkam ia ki hukum ain ban weng ia ki prokram; hynrei, ka pyrshang ban ialam lynti ia ki platform ban treikam kum kawei lyngba ki lad pyntreikam.

Ki don ki jingkhuslai shaphang ka jingpynbor kaba lah ban jia, hynrei ka jingshisha ba ka safe harbour kaba shngain ka long kaba don ki kyndon kaba mut ba ki kyndon jong ka jingpeit bniah ki lah ban kylla.

Ban pynlong ia kiei kiei kiba kham hok, kan long kaba donkam ia kine ki jait jingai jingmut bad ki SOP ban wan ryngkat bad ki lad jong ka jingshai, kum ka jingpynmih jingtip, ka daw kaba la pyrkhat bha, bad, lada lah, ka jingiamir jingmut bad ki nongiashim bynta.

Kaba lai, ka jingpynkylla ka tyrwa ban pynkylla ia ki bynta jong ka Rule 8.1 khnang ba na ka bynta ki Rule 14, 15, bad 16 jong ka Part III kan treikam ym tang ia ki nongpynmih bad ruh ia ki nongpyniaid bad ia ki khubor bad ki jingjia ba mynta ba la pynmih ha ki lad kompiwtor jong ki nongpyniaid da ki nongpyndonkam ki bym dei ki nongpynmih.

Ka jingiapher hapdeng ka jingithuh ia “u nongpyndonkam” bad ka “nongpynmih” kam paw shuh. Kane kadei ka jingpynheh kaba kongsan ha ka jingïadei jong ka rukom peit bniah ïa ki digital media, ha kaba kham mynshuwa ka la pynleit jingmut nyngkong eh sha ki nongpynmih khubor ba la pynbeit ryntih bad ki prokram ba la pynbeit ryntih.

Ka jingpynkylla ka thmu ban pynthikna ba ïa ki jingpynkheiñ aiñ kiba jur lah ban ïakhun wat la ki wan na kano kano ka jaka da kaba pynrung ïa kine ki prokram ha ki Aiñ 14 haduh 16. Kane ka kyntiew shuh shuh ïa ka jingïahap hapdeng ki nongpynmih bad kito kiba iashim bynta ha ki kam digital na ka bynta ki kam kiba ïasyriem ha ka rukom treikam.

Ka jingpynkylla, namarkata, ka kyntiew ia ka jinglong marryngkat ha ka rukom pyniaid bad ka pynduna ia ka jingiapher ha ka rukom treikam kaba la don lypa. Ha kajuh ka por, ka jingai jingmut ka long ba ka jingpyndonkam ia ka part III na ka bynta ki prokram ba la pynmih da ki nongpyndonkam ka dei ban dang sah ban peit bniah ia ki jingktah kiba heh.

Ban iada na ka jingpynjari ka bym iahap kaba lah ban ktah ia ka jingkren sain pyrthei ka bym lei lei ne ka jingthoh khubor wadbniah da ki briew shimet, ka Tnad ka lah ban pyrkhat ban pynmih ia ki jingbthah ba ki sienjam kiba idei bad ki nongpyniadei hapoh ki Rule 14 haduh 16 kin long katkum ki kyndon kiba shai, kum ka jingpoi, ka jingktah, bad ka jingma, bad kan pyndonkam ia ka lad kaba kham duna tam ka jingkhanglad.

Kane kan long kaba iadei bad ka jingthmu ban kyntiew ia ka jingpeit bniah ia ki prokram ba la wanrah da ki nongpyniaid katba dang pynneh ia ki kam digital kiba plie lad bad kiba bun bynta na ka bynta ki paidbah.

Khatduh eh, ka jingthmu ban pynkylla ia ka Rule 14, kaba bujli ia ka “jingujor” da ki “kam,” ka pyni ia ka jingkylla na ka rukom pyniaid kaba shim ia ki sienjam hadien ba la don ki jingjia sha ka rukom pyniaid kaba kham khlain ki kyndon.

Ka Inter-Departmental Committee (IDC) kan ym long shuh tang ban pynbeit ia ki jingeh jong ki briew shimet hynrei ka lah ruh ban pyrkhat ia ki mat kiba kham jylliew, kiba iadei bad ki kam ba la wanrah shakhmat da ka Sorkar.

Ha ka jinglong jingman ha kaba ki jingma kum ki jingialam bakla ba la pyniasoh lang bunsien kim sahkut ha tang ki jingujor jong ki briew shimet, kane ka jingpynkylla ka long kaba biang por bad kaba donkam. Ha kajuh ka por, ka jingpyniar ia ka kam jong ka IDC ka pynpaw ia ka jingdonkam ban don ki lad jingiada ha ka rukom treikam.

Ka jingpynpaw man ka por ia ka jinglong jong ki “mat” ba la pyrkhat, ryngkat bad ka jingbud ryntih ia ki nongrim jong ka jingbishar hok, kan pynskhem ia ka jingshaniah ha ki tnat treikam bad kan khanglad ia ki jingsngewthuh bakla ba ki don ki sienjam ki bym iahap.

Haba ngi shim lang ia kine baroh, ki jingpynkylla ba la thmu ki pyni ïa ka jingpyrshang kaba shisha ban pynthymmai ïa ka rukom treikam jong ka jingkitkhlieh jong ki nongpynïaid ha ka India.

Ki kubur ba ki kam ain kim lah ban pynbeit pura ia ki jingshisha kiba kyllain jong ka teknoloji. Hynrei ka jingeh ka shong ha ka jingpyntreikam.

Ka jingpynthikna ba ia ki bor pyniaid ba la pynkhlain ki treikam ha ka rukom kaba shai, kaba iahap, bad ha ka rukom kaba pynneh ia ka jinglong ba plie lad jong ka internet ka long kaba kongsan.

Lada la pynbeit bha, kine ki jingpynkylla ki lah ban wanrah ia ka jinglong kaba ryntih kaba lah ban treikam bad pynkhlain ia ka jingkitkhlieh khlem da pynduh ia ka jingsaindur thymmai lane ka jing

What Next?

Recent Articles

Leave a Reply

Submit Comment

*