Pyngrung noh ia ka ktien Khasi, Garo bad Kok Borok hapoh ka 8th Schedule: NESO

Shillong,NESO with home minister Risaw 11: ka seng jong ki samla pule jong ka dong shatei lamih ngi jong ka Ri India hapoh jong ka lane North East Student’s Organisation(NESO) kila ia kynduh ia u myntri kam poh iing ka sorkar pdeng ha kaba kila ai ia ka dorkhas kiba kynthup ia ki phra tylli ki mat jingdaw kiba dei ia ki jylla North East Baroh kawei.

Ki jingmat jingdaw kiba ka NESO kala buh ha khmat umytnri kampoh iing ka sorkar pdeng kaba ha khmat eh ka dei ka polisi ha kaba ia dei bad ka pule puthi. Haba ia dei bad kane ka NESO kala kyntu ia u mytnri kam poh iing ban pynkiew ia ka snem na ka 6 snem sha ka 18 snem ba baroh kid ei ban ioh pule ha ki skul. Haba ia dei bad ka polisi bad ka pule puthi ka dei ban logn katkum kane ka thain.

Haba ia dei bad ki jaka pule ki skul bah la ong ba ka sorkar pdeng ka dei ban peit bniah biang ia ki sa shisien bad dei ban buh kham bun ju jaka wad bnaih, ki jaka pule doktor bad ki jaka pule engineer, ki jaka ai jingshikai bad ki jaka ai jinghikai na ka bynta ban ia khun ia ki eksamin wad kam baper bapher. Haba ia dei bad ka jingbei pisa ia ki skul bah ha NE ka sorkar pdeng ka dei ban kham pynbun khang ba kin duplah ban ia beh bad kiwei ki skul bah ha ka pyrthei.

Haba thung ia ki ngonpeit ia ki jaka pule ka NESO kala dawa na u myntri ka sorkar pdeng ba dei ban phah ia ki briew kiba lah ban trei ia ka kam ym kiba jied na kito kiba don ka jingiadei ba jan bad ki seng sain pyrthei. Ha kane ka dorkhas ka NESO kala dawa ruh ba dei ban pynrung noh ia ka ktien Khasi, Garo na ka jylla Meghalaya, Kok Borok na ka jylla Tripura ba kan rung noh ha ka khyrngit kaba phra jong ka riti synshar jong ka Ri India.

Ka NESO kala buh ruh ia ka jingdawa ba dei ban weng noh ia ka Armed Forces  Special  Powers  Act  (AFSPA),  1958,namar kane ka jingdawa ka long na ki paidbah ka NE baroh kawei bad wad ki bor ba na shabar ruh kum juh. Kiwei ki ain kiba ka sorkar pdeng ka hap ban wengnoh ki dei ka,  Assam  Disturbed  Areas  Act, 1955, ka  Assam  Maintenance  of  Public  Order  (Autonomous  District)  Act,  1953, ka   National  Security  Act,  1980, ka  Punjab  State  Security  Act, 1953.

Namar ka jingdon ki shipai kala wanrah shibun ka jingpynkhein ia ka hok long briew man briew. Haba ia dei bad ki seng lehnoh, ka NESO kala ong ba ka sorkar pdeng ka dei ban pyni ia ka jinglah jong ka ban wanrah ia baroh kis eng lehnoh kane ka thain sha ka miej jingiakren. Haba leh ia kane ka sorkar pdeng ka dei ban buh da ka por khang ban dup lah ban pyndon kam ia ki bor shipai ha kane ka thain.

Ka NESO kala dawa ruh ba ia ka NRC dei ban pyntrei kam ha baroh ki jylla ka dong shatei lam mih ngi jong ka Ri India ban tehlakam ia ka jingwan ki mynder ri namar ki jylla NE ki khanglong pher na kiwei ki jylla ha ka Ri India. Ka jingbym lah ban iada pura ia ki khappud kala pynlong ia ki shitniam ban rung sha kane ka dang shatei lam mih ngi bad kane ka buh ia ki trai jylla ha ka jingeh kaba khraw. Ban leh ia kane ka sorkar pdeng ka dei ban pyntrei kam ia ka ILP ha baroh ki jylla ka dong shatei lam mih ngi.

Haba ia dei bad ka Citizenship Amendment Bill, ia kaba la tip kum ka The Government of India issued Foreigners (Amendment) order 2015, Passport (Entry into India) Amendment Rules, 2015  bad ka jingwanrah ia ka Citizenship (Amendment) Bill 2016 ha  Parliament ban pdiang ia ki Hindu na Bangladeshis kiba la long beain sha NE shuwa u bnai Nohprah  2014.  Wat la kane ka Bill kan long ha ka Ri baroh kawei, hynrei kaban kwah eh dei ia ki jylla ha NE. haba ia dei bad kane ka NESO ka pyrshah jur.

Kiwei ki jingdawa kiba ka NESO ka la buh ha khmat jong u myntri ka sorkar pdeng, ki long haba ia dei bad ka roi ka par kane ka thain, kum ki surok, ki kad liengsuin kum ka Baljek Airport bad ka lynti rel ha Garo Hills, ha Assam dei ban pynheh ia ki lynti rel bad ia ka  Stilwell road dei ban pyntreinoh. Katba ia ki lynti rel ha Mizoram bad Khasi Hills bad Jiantia Hills ka sorkar ka dei ban burom ia ka jingsngew ki paidbah ban buh teng noh ia ki.

Kiwei ki mat jingdawa ki long ban don ia ka polisi thungkam ia ka NE la ka jong, Ban pynbeit ia ka jingia kam jaka hapdeng ka India bad ka Bangladesh, ka sorkar pdeng ka dei ban pynbeit noh ia ki pud ki sam hadpeng ki jylla ka dong shatei lam mih ngi namar kum ba ka long mynta ka don ka jingia kajia pud hadpeng ka jylla  Nagaland  bad ka   Assam,  Meghalaya  bad ka   Assam,  Mizoram  bad ka  Assam,  Tripura bad ka  Assam,  Arunachal  Pradesh  ba ka h  Assam,  ka Manipur  bad ka  Nagaland.  Ban pynbeit ia kane ka sorkar pdeng kala dei ban buh noh ia ka “Inter  State  Boundary Commission” ban pynbeit ia kine ki jingeh bad ban buh ia ka por la ka jong na ka bynta ka NE.

Ka North  East  Students’  Organisation  (NESO),  ka kyntup ia ka  Khasi  Students’  Union  (KSU),  All  Assam  Students’  Union  (AASU),  Naga  Students’  Federation  (NSF),  Mizo  Zirlai  Pawl  (MZP),  Twipra  Students’  Federation  (TSF),  All  Manipur  Students’  Union  (AMSU),  Garo  Students’  Union  (GSU)  bad   All  Arunachal  Pradesh  Students’ Union  (AAPSU). Kine ki jingdawa kiba ka NESO kala buh ka long kiba ktah ia ka thain shatei lam mih ngi baroh kawei.

 

 

What Next?

Recent Articles

Leave a Reply

Submit Comment

*